joomla
free templates joomla

АБДУРАҲМОН МУҲАММАД, НОИБИ ПРЕЗИДЕНТИ АМИТ: МУҚОВИМАТ БО ТЕРРОРИЗМ БОЯД ХУСУСИЯТИ ДАСТҶАМЪОНА ДОШТА БОШАД

   8-19 октябр дар Душанбе Конференсияи байналмилалии сатҳи баланд дар мавзӯи «Ҳамкории байналмилалӣ ва минтақавӣ оид ба амният ва мудирияти сарҳад ҷиҳати муқовимат ба терроризм ва пешгирӣ аз ҳаракати террористҳо» доир мегардад. Ин конфронс сеюмин чорабинии сатҳи баланд буда, аз ҷониби Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон дар ҳамкорӣ бо Созмони Милали Муттаҳид ва дигар шарикони байналмилалӣ дар яке аз мавзӯъҳои доғи рӯз- мубориза бо терроризму ифротгароӣ дар пойтахти кишвари мо баргузор мегардад. Чунин навиштааст зимни як гузориш ба АМИТ «Ховар» ноиби Президенти АМИТ, доктори илмҳои сиёсӣ, профессор Абдураҳмон МУҲАММАД.
    Ташаббусҳои Тоҷикистон оид ба муқовимат ба экстремизму терроризм борҳо дар минбарҳои бонуфузи ҷаҳон аз ҷониби Президенти Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон мавриди баррасӣ қарор гирифта, таъкид гардидааст, ки мо бояд алайҳи ин падидаи номатлуб муборизаи муштарак дошта бошем. Дар ин робита Президенти мамлакат борҳо таъкид намудаанд, ки “террористу ифротгаро ватану миллат ва дину мазҳаб надорад. Хусусияти глобалии хатари терроризм ва ифротгароӣ ҷиддан тақозо менамояд, ки нисбат ба ин ду мафҳум мавқеъ ва меъёрҳои ягонаву умумӣ таҳия ва қабул карда шаванд».
Дарвоқеъ, гуфтаҳои боло тақвият медиҳанд, ки худи маънои «терроризм» «тарс», «ваҳм» буда, он дар Шарқ ба маънои «даҳшатафканӣ» истифода мешавад, вале дар ин бора то ҳанӯз қоидаи умумие вуҷуд надорад. Ин аст, ки террор шакли махсуси зӯроварии сиёсие дониста мешавад, ки бераҳмӣ, ҳадафмандона истифода бурдани он ва гӯё самаранок будани он хоси ин зуҳурот мебошанд. Мафҳуми «экстремизм» маънои «канорӣ» дорад ва дар сиёсат экстремист нафареро меноманд, ки аз андеша ва амалҳои канорӣ ҷонибдорӣ мекунад.
Баъзе таҳқиқгарон онҳоро ҳамчун аксуламал нисбат ба абарқудратону кишварҳои мазҳабию динситезон муаррифӣ мекунанд. Аммо дар ҳама ҳолат терроризм ва экстремизм бояд маҳкум карда шаванд, зеро онҳо таҳдид ба ҳаёту зиндагии инсонҳо мебошанд. Мавриди зикр аст, ки нафаре, ки муборизаи сиёсии худро бо чунин равандҳои номатлуб ба анҷом мерасонад, ӯ ҷиноятпеша ва муқобили хушбахтии инсон ва ҷомеа мебошад.
Аз ин рӯ, дар кишвари мо тибқи Конститутсия қонунҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон “Дар бораи муқовимат ба экстремизм”,“Дар бораи мубориза бар зидди терроризм” қонунҳо ва санадҳои дигари меъёрии ҳуқуқии Ҷумҳурии Тоҷикистон, санадҳои байналмилалии эътирофшудаи Ҷумҳурии Тоҷикистон таҳия шудаанд. Ҳамзамон барои муқовимат ва фаҳмондадиҳии моҳияти терроризм ва ифротгароӣ чорабиниҳои гуногуне гузаронида мешаванд. Масалан, баргузор намудани чунин чорабинии сатҳи баланди “Муқовимат бо терроризм ва ифротгароии хушунатомез” дар асоси “Стратегияи миллии Ҷумҳурии Тоҷикистон дар бораи муқовимат ба экстремизм ва терроризм барои солҳои 2016-2020“.
Ин ҳамоиш моҳи майи соли 2019 доир шуда буд ва дар он зиёда аз якуним ҳазор нафар меҳмонон, олимон ва пажӯҳишгарони кишварҳои ҷаҳон ширкат варзида, алайҳи терроризм ва ифротгароии хушунатангез баҳсу мунозира доир намуда буданд.
Ҳамин тавр, соли 2020 низ Фармони Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон “Дар бораи Стратегияи муқовимат ба экстремизм ва терроризм дар Ҷумҳурии Тоҷикистон барои солҳои 2021-2025” ба тасвиб расид, ки мақсад, вазифа ва самтҳои асосии сиёсати давлатиро дар соҳаи муқовимат ба ин зуҳуроти номатлуб муайян менамояд.
Ҳамаи ин ба он далолат мекунад, ки муқовимат бо терроризм бояд хусусияти дастҷамъона дошта, аз ҷониби миллат, шаҳрвандони кишвар, оила ва мактаб маҳкум ва муҳтавои онҳо ба тарбиятгирандагон расонида шавад. Яъне дар ҷараёни таълиму тарбия дар замири фарзандонамон мо бояд ғояҳои ватанхоҳию ватанпарварӣ, шуҷоату ҷасорати миллиро тарбият намоем, ки минбаъд ба ҳар гуна хавфу хатарҳое ки ба мо таъсир мегузоранд, муқовимат карда тавонем.
Имрӯз барои бартараф ва ё пешгирӣ намудани терроризм, пеш аз ҳама, ба тарбияи хонаводагӣ ва мактабу маориф диққати махсус бояд дод. Махсусан ба тарбияи мактабҳои динӣ, ғайридавлатии динӣ, мактабҳои динии шахсӣ, мактабҳои махсуси варзишие, ки дар зери хонаҳои баландошёна ва атрофи шаҳрамон амал менамоянд, бояд таваҷҷуҳ дошта бошем.
Дар ин росто нақши илму маориф дар пешгирии ҳодисаҳои даҳшатафканӣ, зӯроварӣ ва амалҳои ғайриқонунӣ хеле барҷаста мебошад. Хусусан, татбиқи илмҳои ҷомеашиносӣ, рушди ҷаҳонбинии илмӣ ва таъмини зиндагии шоиста бузургтарин роҳи муқовимат ба терроризму ифротгароӣ мебошад. Ба андешаи мо, илму маориф ва идеологияи миллӣ сарчашмаи муҳими муқовимат ба терроризм ба шумор меравад. Дар ин ҷо мақоми идеологияи миллӣ ба сифати неруи муқовимат пурра арзёбӣ мегардад. Зеро ки он ҳамчун роҳнамои миллат ба ҳар гуна таҳдиду даҳшатафканӣ муқовимат карда метавонад.
Аз ин лиҳоз, Вазорати маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистонро мебояд, ки барои дастгирӣ ва муҳайё намудани шароит ҷиҳати омӯзиши илмҳои ҷомеашиносӣ ва гуманитарӣ дар раванди таълиму тарбия тадбирҳои таъҷилӣ андешад. Зеро ин амал сатҳи муқовиматро бар зидди терроризм ва дигар таҳдидҳои нави ҷаҳонӣ пурзӯр менамояд.
Пўшида нест, ки экстремизми сиёсӣ ва терроризм зуҳуроте мебошанд, ки асосҳои гуманистии ҷомеаро барҳам мезананд. Бо мақсади коркарди механизмҳои мубориза бо ин зуҳурот, ҷиҳати дақиқ муайян намудани ҳолати таълиму тарбия муқовиматро нисбат ба терроризм зери назорат гирифта, тавассути барномаҳои шабакаҳои давлатии телевизион ва радио дар ин самт тадбирҳои мушаххас бояд андешида шаванд.
Хулоса, экстремизм ва терроризм ифодаи рӯҳияи инсонбадбинӣ ва тафриқагузорӣ мебошанд. Инсоният аллакай таҷрибаи муқовимат бо чунин идеологияро пайдо намуда истода, хусусияти дастҷамъона доштани онро тақвият мебахшад. Вале мутаассифона, баъзе неруҳои манфиатдор ба қувват гирифтани идеологияҳои дорои хусусияти зӯроварӣ, аз ҷумла террористӣ мусоидат намуда, онҳоро ҳимоя мекунанд ва бо ин амали хеш хатарҳои ҷиддии эҳтимолиро сари инсоният ба бор меоранд. Аз ин рӯ, шинохти идеологияи экстремистию террористӣ ва муқовимат ба он барои ҳифзи манфиатҳои миллӣ, амнияти кишвар ва таҳкими давлатдорӣ муҳиммияти хосса дорад.
Абдураҳмон МУҲАММАД,
ноиби Президенти АМИТ,
доктори илмҳои сиёсӣ, профессор

Маросими тақсимоти мероси фарҳангии Ҷумҳурии Узбекистон

     Возможно, это изображение 13 человек, люди сидят, люди стоят и в помещении
       Санаи 19.10.2022 дар Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон 35 ҷилди китоби "Мероси фарҳангии Ҷумҳурии Узбекистон" ба намояндагони муассисаҳои давлатӣ, аз ҷумла Китобхонаи миллии Тоҷикистон, Китобхонаи Донишгоҳи миллии Тоҷикистон, китобхонаи илмии ба номи Индира Гандии АМИТ ва Осорхонаи мардумшиносии Институти таърих, бостоншиносӣ ва мардумшиносии ба номи А. Дониши АМИТ тақдим гардид.
Возможно, это изображение 9 человек, люди стоят, люди сидят, офис и в помещении
      Китоби мазкур ҷиҳати омӯхтани вижагиҳои фарҳангӣ ва таърихии минтақа басе судманд буда, ба доираи васеи хонандагон пешниҳод мешавад. Маросими тақсимоти китоб ба муассисаҳои давлатӣ бо ибтикори сафири Ҷумҳурии Тоҷикистон дар Ҷумҳурии Узбекистон, академик Абдуҷаббор Раҳмонзода анҷом пазируфта, қадамҳои устувор дар рушди равобити фарҳангии ду кишвар баррасӣ мешавад.
Возможно, это изображение 3 человека, люди стоят и в помещении
      Бояд тазаккур дод, ки муносибатҳои байнидавлатии Тоҷикистону Узбекистон дар давраи муосир имкон фароҳам меорад, ки гуфтугӯи фарҳангҳо дар байни миллатҳои гуногун ҷонибдорӣ гарданд.
Возможно, это изображение 3 человека, люди стоят и в помещении

 

 

 

ИҶЛОСИЯИ XVI - ОҒОЗИ ЭҲЁИ ДАВЛАТДОРИИ МИЛЛИИ ТОҶИКОН

       Бо ҳамин унвон имрӯз дар санаи 18-уми октябри соли 2022 дар толори АМИТ бахшида ба 30-солагии Иҷлосияи таърихии Шӯрои Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон Конференсияи илмӣ баргузор гардид.

Возможно, это изображение 10 человек, люди стоят и текст «дуруди»
      Ҳамоишро ноиби президенти АМИТ, доктори илмҳои сиёсӣ, узви вобастаи АМИТ Муҳаммад Абдураҳмон ифтитоҳ намуда, нақши ин руйдодро дар таърихи навини тоҷикон хеле соҳибаҳамият баррасӣ кард.
Возможно, это изображение 1 человек и стоит
        Олимони ҷомеашинос аз қабили Убайдулло Насрулло, Қосимшо Искандаров, Саидмуродзода Л., Акмал Неъматов, А. Мирсаидов ва дигарон маърӯза намуда, зимни баррасии мавзуъ хотираҳои хешро ба ҳозирин бозгӯ карданд.
Возможно, это изображение 1 человек и стоит
       Бояд мутазаккир шуд, ки бо баҳонаи пошхӯрии Иттиҳоди Шуравӣ дар аксар кишварҳои пасошуравӣ ҳаракати миллӣ-озодихоҳӣ оғоз гардид ва дар Ҷумҳурии Тоҷикистон низ чунин наҳзат ба вуқуъ пайваст, аммо ҳанӯз дар нахустин тазоҳуротҳои онвақта ҳузури намояндагони Ҳизби дар мамлакат мамнуи наҳзати исломӣ неруҳои озодандеши ҷомеаи шаҳрвандиро таҳти тасарруфи хеш гирифта, онҳоро мавриди суиистифода қарор доданд. Бинобар ин, неруҳои озидохоҳи кишвар чун созмони мардумии "Растохез" ва Ҳизби демократӣ дар амалҳои зӯроварии исломиён нобуд гардида, ҳадафҳои сиёсии хешро бо нақшаҳои террористии ҳизби соҳибнуфӯзи исломӣ махлут гардониданд. Суоли матраҳ ин ҷо ин аст, ки чаро ҷои муқовимат озодихоҳон бо исломиён шарик гардиданд? Посухи ин суол ба ин минвол хоҳад буд: исломиён хориҷ аз Меҳан кумакҳои молиявӣ ва маънавӣ медиданд ва санаи таъсисёбии онҳо ба солҳои 70-уми садаи сипаришуда тааллуқ дошт. Аз ҳамин хотир, аксар аъзои раёсати ин ҳизб силоҳи оташфишон доштанд ва дар акнофи пойтахт низ ҷойҳоеро иттихоз намуда буданд, ки барои захираи силоҳ истифода мекарданд. Ғайр аз автомати "Калашников", боз маводи тарканда низ дар он мавзеъҳо захира мешуд. Бинобар ин, чун авзоъ дар соли 1991 муташанниҷ гардид, онҳо аз ин силоҳҳо ҷиҳати дифоъ аз терроризм истифода карда, бегумон намояндагони халқ ва хурдсолонро асир гирифтанд. Ин нахустин иқдоми террористонаи Ҳизби наҳзати исломӣ маҳсуб мешуд. Дар чунин авзоъ аксар шаҳрвандон оромӣ ва суботи сиёсиро таманно доштанд ва Иҷлосияи шонздаҳуми Шӯрои олии мамлакат ба орзуву омоли аҳолии кишвар мусоидат кард. Зимни баргузории ин иҷлосияи таърихӣ масъулин аз масъулият ва коршиносон аз вазифа мегурехтанд ва набуд афроде, ки ҷиҳати ба эътидол овардани авзоъ иқдом намояд. Ба вазифаи Раиси Шӯрои Олии мамлакат интихоб гардидани вакили мардумӣ Эмомалӣ Раҳмонов бузургтарин натиҷаи иҷлосия ҷиҳати рафъи бесуботӣ ва ҷанги таҳмилӣ буд, аммо он солҳо аксарият бовар надоштанд, ки Тоҷикистон минбаъд чун давлат боқӣ мемонад. Аммо баробари ба вазифа интихоб шудан, Раиси Шӯрои Олӣ Эмомалӣ Раҳмонов ҷиҳати ба эътидоловарии авзои сиёсии кишвар ба бозоварии фирориён иқдом намуд ва дар ин роҳ ҳатто ба хатарҳо нигоҳ накарда, ба Афғонистони ҷангзада сафар кард. Агар иқдомҳои Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон роҳандозӣ намешуданд, имрӯз иҷлосияи шонздаҳум тақдирсоз намешуд.
Возможно, это изображение 1 человек, сидит, стоит и в помещении
Возможно, это изображение 1 человек, сидит и стоит
Возможно, это изображение один или несколько человек, люди сидят, люди стоят и в помещении

 

 

 

ИҶЛОСИЯИ ХVI ШЎРОИ ОЛИИ ҶУМҲУРИИ ТОҶИКИСТОН ОҒОЗИ ТАҲАВВУЛОТИ БУНЁДИИ КИШВАР БА СӮИ СУЛҲ ВА ПЕШРАФТҲОИ СИЁСӢ ВА ИҚТИСОДИЮ ИҶТИМОӢ

         Возможно, это изображение 1 человек и сидит
        Дар Конференсияи илмю амалӣ, ки Маҷлиси миллӣ ва Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон якҷо 5 сентябри соли 2022 баргузор намуда буданд, дар бораи аҳамияти Иҷлосияи ХУ1-и Шўрои Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон раисони Маҷлиси миллӣ ва Маҷлиси намояндагони МО ҶТ муҳтарам Рустами Эмомалӣ ва муҳтарам Маҳмадтоҳир Зокирзода маърузаҳо намуда, мақоми онро дар таърихи навини Тоҷикистон ва нақши Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ, Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмонро дар таъмини сулҳ, ваҳдати миллӣ ва дастовардҳои бузурги Тоҷикистони соҳибистиқлол зикр намуданд. Дар маърузаҳои Зариф Ализода, раиси вилояти Хатлон Ҳакимзода масъалаҳои таҳкими сохти конститутсионӣ, қонунгузорӣ ва рушди соҳаи кишоварзӣ, ки баъд аз Иҷлосияи ХVI ба вуқуъ пайвастанд, мавриди таҳлил қарор гирифтанд. Муаллифи ин сатрҳо низ дар мавзуе, ки дар унвони ин мақола зикр шудааст, маъруза карда буд, ки дар ин мақола муҳтавои он баён шудааст.
         Бояд гуфт, ки дар таърихи ҳар давлат ва ҷомеаву миллат воқеаҳое рух додаанд, ки тақдири он давлат ва миллат ба онҳо вобаста будааст. Дар сурати шиддати буҳронҳои сиёсӣ ва иҷтимоӣ ва наёфтани роҳи ҳалли онҳо давлатҳо ва миллатҳо аз байн рафтаанд ва ё дар натиҷаи бартараф кардани буҳронҳо боқӣ монда, ҷойгоҳи худро дар ҷомеаи инсонӣ пайдо кардаанд.
     Иҷлосияи ХVI Шўрои Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон барои рафъи буҳрони шадиди сиёсию иҷтимоӣ дар таърихи навини халқи тоҷик оғози марҳалаи нав ва таҳаввули бузург гардид.
        Вақте асарҳои таълифкардаи шахсиятҳои бузурги миллатамонро дар оғози асри бистум ва махсусан асарҳои Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ Пешвои миллат муҳтарам муҳтарам Эмомалӣ Раҳмонро мутолиа мекунем, шахс қадри истиқлолият, давлатдорӣ, ваҳдати миллӣ ва озодиро бештар ва беҳтар дарк мекунад. Ва душманони миллати тоҷик дар оғоз ва анҷоми асри бистум ҳамон шеваи тоҷикпароканиро дар саргаҳи истиқлолият ва давлати миллӣ сохтанаш мехостанд ба роҳ монанд ва давлату миллатро бо дасти ифротиёни худаш бо шиорҳои фиребандаи “озодӣ” ва “демократия” пароканда намоянд. Баъзе ақидаҳои ифротгароёна, ки гоҳ-гоҳ бар зидди маориф ва ҳаёти дунявӣ баён мешаванд, муборизаи мутаассибони аввали асри бистумро, ки хидматгузори манғитиён буда, мардумро дар гирдоби ҷаҳолат гирифтор карда буданд, ба ёд меоранд. Набояд фаромўш кард, ки зери шиори мубориза бо ҷадидҳо дар Бухоро куштори зиёиёни равшанфикри тоҷик аз ҷониби мутаассибон ва ифротиён ба роҳ монда шуда буд.
       Сарвари давлат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ин масъаларо хеле дақиқ ва амиқ дарк карда, ба таҳкими ваҳдати миллӣ, сулҳи пойдор, равнақи илму маориф ва фарҳанги миллӣ пайваста кўшиданд ва даъват мекунанд, ки зиёиёни кишвар рисолати худро дар ин амри муқаддас бо масъулият иҷро кунанд.
         Таҷрибаи бисёр кишварҳо, аз ҷумла Афғонистони имрўз нишон медиҳад, ки агар тафаккури илмӣ ва ҷаҳонбинии илмии ҷомиа заиф гардад, ҷои онро ҳатман тафаккури таҳрифшудаи сиёсӣ ва динӣ гирифта, ҳатто дар дохили он хурофот ва таассуб ҳамчун унсури зидди донишҳои илмӣ ва сиёсати солим таборуз мекунад. Аз ҷониби дигар муносибати танаффуромез ба дин ва аҳкоми он низ боиси динситезӣ мешавад, ки мушкилиро ба бор меоварад.
        Аз суханрониҳо ва асарҳои Пешвои миллат чунин натиҷа мегирем, ки Истиқлоли давлатӣ ҳамон вақт маъно ва моҳияти воқеӣ ва ҳаётиро пайдо мекунад, ки ҷомеа, махсусан ҷавонон, бо ҳисси ватандўстии амиқ ва ифтихори бошуурона онро ҳамчун дастоварди бузурги таърихӣ дарк намоянд, онро сабаби асоси хушбахтии худ ва бақои наслҳои оянда донанд. Имрўз, чунонки Президенти Чумҳурии Тоҷикистон зикр кардаанд, «раванди худогоҳиву худшиносии мардуми кишвар густариши тоза пайдо карда, ҳисси ифтихори миллӣ, эҳсоси ватандўстӣ ва ватанпарастӣ ба пояи сиёсати давлатӣ бардошта шуд»[1].
        Намояндаи Муншии умумии СММ дар Тоҷикистон Владимир Сотиров дар тақвияти суханони Пешвои миллат бамаврид таъкид карда буд: «Насли нави тоҷикистониён танҳо вақте вазифаи ташаккули Тоҷикистони соҳибистиқлол ва озодро ҳамчун давлати воқеии муосири қодир ба таъмини шароити зарурии сиёсӣ ва ҳуқуқӣ барои тараққиёти тадриҷии кишвар ва зиндагии шоистаи шаҳрвандон бо муваффақият метавонад иҷро намояд, агар таърихи худро аз даврони қадимтарин то имрўз бидонад ва донад, ки мардуми сокини ҷумҳурӣ то имкон пайдо кардан барои зиндагӣ ва кор дар Тоҷикистон шароити ҳозираи орому босубот чӣ душвориҳоро паси сар намудаанд»[2].
         Бо кўшишҳои хастагинопазири Пешвои муҳтарами миллат, дар шароити ниҳоят душвори сиёсӣ ва иқтисодию иҷтимоӣ ва маънавии солҳои 90-уми асри гузашта, ки ба беҳбуди вазъи сиёсию низомӣ камтар касон бовар доштанд, ҷанг хотима ёфт, гурезагон ва муҳиҷирони иҷборӣ ба Ватан ва маҳалҳои сукунаташон баргаштанд, сулҳу субот устувор гардид, масъалаҳои душвортарини иқтисодию иҷтимоӣ ҳаллу фасл шуданд. Ҷомеаи ҷаҳонӣ нодиртарин таҷрубаро дар мисоли сулҳи тоҷикон ва ҳалли масъалаҳои сиёсию низомӣ, ҳуқуқию ба Ватан баргардондани гурезаҳо пайдо намуд. Ва сиёсатмадорон ва Созмонҳои бонуфузи байналмилалӣ эътироф карданд, ки ҳалли проблемаҳои душвори ба вуҷуд овардаи ҷанг вақте имконпазир мегардад, ки Лидери умумимиллии ватанпараст, дилсўзи халқ ва ба аҳдофии олии сулҳу ваҳдати пойдор содиқ ба раванди давлатсозӣ ва сулҳофарини роҳбарӣ намояд. Ман ҳамчун узви Комиссияи оштии миллӣ борҳо шоҳиди он будам, ки муҳоҷирони ба Ватан баргашта хоки Ватанро ба рўяшон мемолиданд, ашки шодӣ мерехтанд, ба Сарвари давлат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ҳамчун падари ғамхор сипоси беандоза арз мекарданд, мусафедони баргашта аз таҳти дил дуои хайр мекарданд.
       Имрўз мо шоҳиди он ҳастем, ки дар Тоҷикистон низоми давлатдорӣ мувофиқи ҳамон изҳороти дар Иҷлосияи ХVI эълон кардаи Сарвари давлат бунёд ва таҳким меёбад. Институҳои давлатӣ моҳияти демократӣ дошта, дар асоси асли ҳуқуқбунёдӣ амал мекунанд ва асосҳои ҷомеаи шаҳрвандӣ ба вуҷуд омадааст.
        Аз рақамҳои омории солҳои ахир дар бораи рушди иқтисоди миллӣ метавон натиҷа гирифт, ки Тоҷикистон ба марҳалаи рушди устувор ворид гардида, заминаҳои тараққиёти босуръати саноат, кишоварзӣ, маорифу фарҳанг ва илм ба вуҷуд омадааст. “...Аз даҳсолаи дуюми даврони истиқлолият, зикр кардаанд Пешвои миллат, рушди босуботи иҷтимоиву иқтисодии кишвар оғоз гардида, мо барои расидан ба ҳадафи олии худ, яъне баланд бардоштани сатҳу сифати зиндагии аҳолӣ корҳои зиёдро ба анҷом расонидем”.
       Таҳаввулоти бузурги сиёсӣ, иқтисодӣ ва иҷтимоиро рақамҳои омории зайл нишон медиҳанд: дар бист соли охир рушди миёнасолонаи иқтисодиёт дар сатҳи 7,5 фоиз таъмин гардида, маҷмӯи маҳсулоти дохилии мамлакат аз 1,8 миллиард сомонии соли 2000-ум то 95 миллиард сомонӣ дар соли 2021 ва даромади буҷети давлатӣ аз 252 миллион сомонӣ ба 28 миллиард сомонӣ расонида шудаст.
        Дар Паёми соли гузашта Пешвои миллат изҳор карданд, ки дар ин муддат маҷмӯи маҳсулоти дохилӣ қариб 53 баробар ва буҷети давлатӣ 111 баробар зиёд гардида, ҳаҷми маҷмӯи маҳсулоти дохилӣ ба ҳар нафар аҳолӣ беш аз 30 баробар афзоиш ёфт”[3]. Ҳамчунин рақамҳо то чи андоза дар соҳаҳои иҷтимоӣ таваҷҷуҳ зоҳир кардани давлатро ба таври равшан нишон медиҳанд. Масалан, дар ҳамин Паём дар ин бора омадааст: “Ҳукумати мамлакат дар ин давра дар соҳаҳои энергетика, нақлиёт, кишоварзӣ, маориф, тандурустӣ, ҳифзи иҷтимоӣ, хоҷагии манзилию коммуналӣ ва дигар соҳаҳо лоиҳаҳои сармоягузории давлатиро ба маблағи 91 миллиард сомонӣ татбиқ намуд.
       Ҷиҳати рушди соҳаҳои илму маориф, тандурустӣ ва ҳифзи иҷтимоии аҳолӣ дар ин муддат аз ҳисоби ҳамаи сарчашмаҳои маблағгузории буҷети давлатӣ зиёда аз 97 миллиард сомонӣ равона гардид.
        Дар 30 соли истиқлолияти давлатӣ 3240 муассисаи нави таълимӣ барои 1 миллиону 400 ҳазор хонанда сохта, ба истифода дода шуд”[3].
Мо имрўз бо ифтихор гуфта метавонем, ки бо вуҷуди вазъияти носуботи сиёсию низомӣ ва иқтисодии ҷаҳони муосир халқи мо таҳти сарварии Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ, Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар сиёсати дохилӣ ва хориҷӣ монеаҳои зиёдро бартараф карда, ба субъекти комилҳуқуқи ҷомеаи ҷаҳонӣ табдил ёфт ва асосҳои давлати соҳибистиқлоли худро таҳким бахшид. Ташаббусҳои байналмилалии Тоҷикистон дар соҳаҳои гуногун, махсусан масъалаҳои барои инсоният аҳамияти ҳаётӣ дошта, обрўю эътибори давлати моро баланд бардоштааст. Ин далели эътимодбахш барои ояндаи неки давлатдории мустақил ва бақои миллати тоҷик дар шароити мураккаби ҷаҳонисозии муосир мебошад.
        Таҷрубаи давлатсозии солҳои соҳибистиқлолӣ ба исбот расонд, ки раванди сулҳу ваҳдати миллӣ кори доимӣ, фаъолияти муттаҳидонаи тамоми рукнҳои давлат ва созмонҳои ҷамъиятӣ ва тарбияи наслҳои ҷавон ва наврасро дар рўҳияи ватанпарастию меҳнатдўстӣ ва эҳтиром доштанро ба арзишҳои ғании миллӣ ва умумибашарӣ тақозо мекунад.
       Таҳаввулоти бунёдии кишвар ба сўи сулҳ ва пешрафтҳои сиёсӣ ва иқтисодию иҷтимоӣ аз Иҷлосияи ХVI Шўрои Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон оғоз ёфт. Бузургтарин, олитарин ва воқеъбинонатарин қароре, ки вакилони онвақтаи Шўрои Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон қабул карда буданд, ин интихоби Раиси Шўрои Олӣ ва ҳамзамон Сарвари давлат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон буд. Ин интихоб оғози наҷоти давлат аз нобудӣ ва миллат аз парокандагӣ буд. Ҳамзамон роҳ ба сўи тараққиёт, озодӣ ва таҳаввулоти бунёдии давлат буд. Маҳз ба туфайли он Тоҷикистон имрўз субъекти комилҳуқуқи байналмилалӣ ва ташаббускори ҳалли проблемаҳои ҷаҳонӣ гардидааст.
        Файласуфи бузурги фаронсавӣ Волтер гуфтааст:”Воқеаҳои бузург инсонҳои бузургро ба вуҷуд меоваранд”. Ман илова карданӣ ҳастам, ки шахсиятҳои бузург давлат ва миллатро бузург месозанд. Инро мо дар шахси Пешвои миллати тоҷик мебинем ва ин ҳақиқати инкорнопазир аст. Маҳз абармардоне ба мисли Исмоили Сомонӣ, устод Абўабдуллоҳи Рўдакӣ, Абулқосими Фирдавсӣ, Абўалӣ Сино, Абдураҳмони Ҷомӣ, Аҳмади Дониш, устод Садриддин Айнӣ, Бобоҷон Ғафуров, Мирзо Турсунзода ва пайравони онҳо барои рушди давлатдорӣ ва фарҳанги оламгири тоҷикону форсизабонон ҳаёти худро бахшидаанд. Дар ин радиф аз номҳои муборизони бузурги истиқлолхоҳии тоҷикон Спитамен, Абўмуслими Хуросонӣ, Ҳайдари Афшин, Темурмалик ва ғайра метавон ном бурд. Дар давраи Иттиҳоди Шўравӣ дар доираи имкониятҳои ҳамон замон Нусратулло Махсум, Абдураҳим Ҳоҷибоев, Шириншоҳ Шотемур, Абдуқодир Муҳиддинов, Турсун Ўлҷабоев, Ҷаббор Расулов низ корҳои муҳимро анҷом дода буданд.
        Имрўз муҳимтарин вазифаи ҳар фарди кишвар дарки вазъи сиёсӣ ва иқтисодии ҷаҳон ва минтақа,эҳсоси масъулият дар баробари истиқлоли давлатӣ, ҳифзи арзишҳои миллӣ, таҳкими ваҳдати миллӣ ва тақвияти ҳар чи бештари эҳсоси ватандўстӣ ва ифтихори худогоҳонаи миллӣ мебошад, то ки Ватан дар замони дар таърихи инсоният фоҷеабортарин аз ҳама гуна хатарҳои дохилию хориҷӣ эмин бошад ва наслҳои оянда ҳамеша соҳиби давлати мустақилу озод ва миллати соҳибиқбол ва аз насли имрўзӣ миннатдор бошанд.
      Ҷои қаноатмандист, ки имрўз анъанаи беҳтарини он Иҷлосияро Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон ва Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон идома дода, ба воситаи қабули қонунҳо ва қарорҳои муҳим, иқдомҳои муҳими сиёсӣ, иқтисодӣ, иҷтимоӣ ва фарҳангӣ, таҳкими сулҳу субот, беҳбуди ҳаёти халқи Тоҷикистон ва иҷрои нуктаҳои муҳими дар Паёмҳои Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон ироа гардида, фаъолияти босамар доранд.
Кароматулло Олимов,
академики АМИТ
Адабиёти истифодашуда:
Раҳмон Э. Истиқлолияти Тоҷикистон ва эҳёи миллат. –Душанбе.- Ҷ. 5. –С.394
Сотиров В. Вступительное слово. //Иброхим Усмонов. Миростроительство в Таджикистане. Душанбе, 2006.С.3
Паёми Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон «Дар бораи самтҳои асосии сиёсати дохилӣ ва хориҷии ҷумҳурӣ»// http://president.tj/node/27417

 

 

 

ЭҲЁИ ТАФАККУРИ ДАВЛАТСОЗИИ МИЛЛӢ

    Возможно, это изображение один или несколько человек, люди стоят и толпа

      Алъон, бештари навиштаҳо дар шабакаҳои иртиботӣ ва дар сомонаҳои мутааллиқ ба Муассисаҳои давлатӣ ба нақши иҷлосияи XVI бахшида шуда, онро чун рухдоди сарнавиштсоз баррасӣ мекунанд. Чаро? Чунки бархурди тоҷикон дар дохили кишвар аслан аз хориҷи мамлакат таҳия шуда, ба таври мудовим назорат мешуд. Гирдиҳамоиҳои паёпай дар соли 1991 ин андешаро исбот хоҳад кард, чунки бедории онвақта дар заминаи "интиқоли инқилоби исломӣ" тибқи Васиятномаи сиёсии Руҳуллоҳ Хумайнӣ таҳия мешуд ва дар ду майдонҳои асосии шаҳри Душанбе қудратҳои ҷаҳонӣ аз бархурди байни якдигариашон шаҳодат медоданд. Гузашта аз ин, Ҳизби наҳзати исломии Тоҷикистон, ки ҳоло дар кишвари тоҷикон мамнуъ эълон шудааст, пайравӣ аз Раиси Шӯрои исломии Ҷумҳурии исломии Эрон олиҷаноб Хоманаӣ мекарданд ва нақшаи миллии бунёди давлати нави Тоҷикистонро надоштанд ва ғайр аз интиқоли инқилоб ва амрҳои маъруфи бесуд дигар гаронмояе надоштанд, ки тавассути он давлати миллӣ эҳё гардад. Шояд ҳамин омил буд, ки онҳо ба зӯроварӣ ва терроризм такя намуда, ҳатто шарикони демократи хешро маҷбуран ба хеш тобеъ карданд. Аммо асоситарин вижагии фаъолияти ин гурӯҳ ва таъмини ғалабаи иҷлосияи шонздаҳум дар он аст, ки интиқолдиҳандагони инқилоб қудрати сиёсиро идора карда натавонистанд ва оқибат мардумро ба ҳоли худ вогузошта, ба фирор аз Меҳан рӯ оварданд. ҳатто пас аз анҷоми ҷанги таҳмилӣ ва созишномаи сулҳи тоҷикон дар таърихи 1998 ин неруи сиёсии аз хориҷ идорашуда аз ормонҳои террористонаи худ даст накашида, роҳҳои инқилоб ва табадулоти давлатиро пеш гирифтанд ва дигарбора фирорӣ гашта, ҳамакнун кадом қудрате, ки онҳоро дастур медиҳад, ҷиҳати роҳандозӣ гардидани манофеи онҳо сайъ мекунанд.
      Бо дар назардошти аҳамияти таърихии иҷлосияи номбурда Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон тасмим гирифтааст, ки дар санаи 18.10.2022 бахшида ба 30-солагии ин иҷлосия Конференсияи илмӣ - амалиро дар мавзуи "ИҶЛОСИЯИ XVI - ОҒОЗИ ЭҲЁИ ДАВЛАТДОРИИ МИЛЛИИ ТОҶИКОН" дар толори АМИТ доир намояд.
     Дар Конференсия президенти АМИТ, академик Фарҳод Раҳимӣ, иштирокчии Иҷлосияи мазкур узви вобастаи АМИТ, профессор Ахмедов А., директори Маркази тадқиқоти стратегии назди Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, узви вобастаи АМИТ Хайриддин Усмонзода, Саркотиби илмии АМИТ, доктори илмҳои таърих Қосимшо Искандаров, директори Институти таърих, бостоншиносӣ ва мардумшиносии ба номи Аҳмади Дониши АМИТ, доктори илмҳои таърих Убайдулло Насрулло ва дигарон бо маърӯзаҳои илмӣ ҷиҳати баррасияи иҷлосияи тақдирсоз мепардозанд. Аз эҳтимол дур нест, ки уламои кишвар рухдоди таърихиро аз диди нави илмӣ мавриди пажӯҳиш қарор диҳанд.
       Аз ҳама асосӣ аз намояндагии ВАО ва муассисаҳои давлатии телевизионӣ ва родиоӣ даъват ба амал меоварем, ки дар сабту инъикоси ҳамоиш саҳми хешро бигзоранд.
      Ҳамоиш соати 09:00 пагоҳирӯзӣ дар таърихи 18-уми октябр баргузор мешавад.