joomla
free templates joomla

МАҶЛИСИ СОЛОНАИ ШУЪБАИ ИЛМҲОИ ҶАМЪИЯТШИНОСӢ

     7–уми январи соли 2016 соати 10:00 дар маҷлисгоҳи Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон Маҷлиси умумии солонаи Шуъбаи илмҳои ҷамъиятшиносии АИ ҶТ баргузор мегардад.

  Дар Маҷлиси умумии солонаи Шуъбаи илмҳои ҷамъиятшиносии АИ ҶТ “Ҳисобот оид ба фаъолияти илмӣ ва илмӣ-ташкилии муассисаҳои илмии Шуъбаи илмҳои ҷамъиятшиносӣ дар соли 2015 ва вазифаҳо барои соли 2016” муҳокима карда мешавад. Аз рӯи масъалаи мазкур ҳисоботи ноиби президенти АИ ҶТ, раиси Шуъбаи илмҳои ҷамъиятшиносии АИ ҶТ, академик Кароматулло Олимов барассӣ ва муҳокима карда мешавад.

     Ба рӯзномаи Маҷлиси умумии солона ҳамчунин маърӯзаи директори Институти фалсафа, сиёсатшиносӣ ва ҳуқуқи ба номи А. Баҳоваддинови АИ ҶТ, доктори илми сиёсатшиносӣ, профессор Абдураҳмон Маҳмадов дар мавзӯи “Ҷумҳурии Тоҷикистон дар раванди геополитикии ҷаҳони муосир” дохил карда шудааст.

 

МАҶЛИСИ СОЛОНАИ ДУ ШУЪБАИ АКАДЕМИЯИ ИЛМҲО

      6 – уми январи соли 2016 соатҳои 10:00 ва 14:00 дар маҷлисгоҳи Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон Маҷлиси умумии солонаи Шуъбаи илмҳои биология ва тибби АИ ҶТ ва Шуъбаи илмҳои физикаю математика, химия, геология ва техникаи АИ ҶТ баргузор мегардад.

     Дар Маҷлиси умумии солонаи Шуъбаҳо ҳисобот оид ба фаъолияти илмӣ ва илмӣ-ташкилии муассисаҳои илмии Шуъбаҳо дар соли 2015 ва вазифаҳо дар соли 2016 баррасӣ карда мешавад.

  Ба рӯзномаи Маҷлиси умумии солонаи Шуъбаҳо маърӯзаҳои илмии олимони шинохта дар мавзуъҳои мубрами илми муосир ворид карда шудааст.

 

 

 

 

ПРЕЗИДЕНТ ЭМОМАЛӢ РАҲМОН ВА ДАВЛАТИ НАВИНИ ТОҶИКОН

      Ҳама гуна муноқишаҳои шаҳрвандӣ оқибат бо сулҳу салоҳ анҷом меёбанд. Ҷанги шаҳрвандии тоҷикон, ки дар охири қарни XX ба вуқуъ омад ва ба ҳаёти иқтисодӣ ва иҷтимою фарҳангии Тоҷикистони соҳибистиқлол зарари зиёде расонид,  ҳазорҳо ҳазор мардуми шарифи тоҷик беватан гардиданд, билохира ин муноқиша бо сулҳ ва ваҳдати миллӣ анҷом ёфт. Санади тақдирсози Созишномаи умумӣ оид ба истиқроли сулҳ ва ваҳдати миллӣ, ки 27 июни соли 1997 дар шаҳри Москва байни Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон ва мухолифини тоҷик дар ҳузури роҳбарони давлатҳо ва созмонҳои байналмилалӣ ба имзо расид, саҳифаи наве буд дар таърихи тоҷикон. Аз рӯзи ба имзо расидани ин ҳуҷҷати таърихӣ ва ба итмом расидани муноқишаи миллии тоҷикон 18 сол гузашта бошад ҳам, таҳқиқ ва пажӯҳиши сабабҳои ин муноқиша ва роҳҳои ба даст даровардани сулҳу салоҳи тоҷикон аҳамияти калони илмӣ ва амалӣ дорад. Аз ин рӯ, лозим аст, ки сабабҳои cap задани ин низоъро омӯхта, миллатро аз ин даргириҳои нобаҳангом хушдор созем. Дар баромадҳои худ Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон гаштаю баргашта таъкид менамояд, ки «Мо бояд ҳамеша дар хотир дошта бошем, ки давлатсозиву давлатдорӣ, хусусан дар шароити пурмоҷарову ҳассоси ҷаҳони имрӯза кори осон нест. Аз ин рӯ, бояд кӯшиш намоем, ки фарзандонамонро дар рӯҳияи худшиносиву ҳувияти миллӣ ва эҳсоси баланди ватандорӣ тарбия намоем, ки дар оянда номбардори миллати бошарафи тоҷик бошанд».

     Баъд аз пош хӯрдани давлати абарқудрати Иттиҳоди Шӯравӣ дар харитаи олам як қатор давлатҳои мустақил сабт гардид, ки дар қатори онҳо Тоҷикистони соҳибистиқлол низ қарор дорад. Вале истиқлоли тозабадастовардаи мардуми мо бо баъзе сабабҳои объектививу субъективӣ самту сӯи номатлуберо ихтиёр кард.

     Саршавии ҷанги шаҳрвандии ибтидои солҳои 90-уми қарни XX якчанд сабабу омилҳо дорад. Нахустин сабаби ҷанг дар он буд, ки сиёсати пешанамудаи давлати абарқудрати Шӯравӣ то андозае худхоҳона сурат мегирифт ва умдатарин тадбирҳои эҳёи суннатҳои аҷдодиву миллиро ба инобат намегирифт. Системаи идоракунии кишвар билкул дар итоати сиёсати марказ буд. Бинобар ин зиддият байни талаботи ҷумҳурӣ ва фармонфармоёни Маскав рӯз то рӯз тезу тунд мешуд.

    Дар нимаи дуюми солҳои ҳаштодуми қарни XX дар натиҷаи пеша кардани сиёсати бозсозӣ ва ошкорбаёнӣ масоили мубрами сиёсати миллӣ, ҳаёти иҷтимоӣ иқтисодӣ ва маънавии халқҳои Иттиҳоди Шӯравӣ рӯи об баромаданд. Масъалаҳои муносибатҳои байни миллатҳо ва дар дохили ҷумҳурӣ байни табақаҳои гуногуни иҷтимоӣ яке аз сабабҳои cap задани муноқишаи Тоҷикистон ба ҳисоб мерафт.

      Гуногунии тараққиёти ноҳамвори иқтисодиву фарҳангии минтақаҳои Тоҷикистон, инфрасохтори заифи муносибатҳои коммуникатсионӣ ва аз ҳам ҷудо будани минтақаҳо ва вилоятҳои Тоҷикистон ба cap задани муноқиша сабаб гардид.

     Баъзеҳо, ки истиқлолиятро бисёр бошитоб дарёфта, дар навиштаҳову гуфторҳояшон бетаҳаммуливу маҳалгароиро ангеза дода ба ин раванд суръат бахшиданд.

     Ҳамин тавр, бо сабабу баҳонаҳои зикршуда ҷанги таҳмилӣ оғоз гардида, дар андак муддат тамоми қаламрави қисмати ҷанубу маркази мамлакат - Душанберо фаро гирифт.

      Кор ба ҷое расид, ки сухан аз будану набудан ва маҳву нобудии на танҳо як қисми кишвар, балки аз саҳифаи таърих тарошидани  ин миллати соҳибтамаддун ва давлату давлатдории он ба миён омад.

      Дap ин вазъи ҳассосу мураккаб нерӯҳои хайрандешу ватанпараст дар атрофи шахсияте гирд омада нерӯи худро барои наҷоти Ватан равона мекунанд. Бо ин ният ва мақсад намояндагони мардум дар шаҳри бостонии Хуҷанд, дар мавзеи таърихии он – Қасри Арбоб ҷамъ омада табли истиқлолро навохта, парчами миллиро ҷилвагар сохтанд.

    Ҳамин тавр, иҷлосияи тақдирсози намояндагони ҷумҳурӣ баргузор гардид ва дар он муҳтарам Ҷаноби Олӣ Эмомалӣ Раҳмонро ба сарварии ҷумҳуриямон интихоб карданд.

     Сарварии ҷомеаро пазируфтан дар он лаҳзаҳои бисёр ҳассос ва ҷасуриро тақозо мекард. Иҷлосияи тақдирсози Қасри Арбоб дар мавриде мегузашт, ки ҳукумати қонунӣ воқеан вуҷуд надошт ва дар кишвар бесарусомонӣ ҳукмфармо буд.

    Суоле ба миён меояд, ки чаро намояндагони мардум маҳз шахсияти Эмомалӣ Раҳмонро пазируфтанд? Зеро ӯ чандин бор қабл аз ин дар Шӯрои Олӣ баромад карда буд ва марому мақоми ӯ дар сиёсат барои мардум маълум буд. Эмомалӣ Раҳмон бо муносибати дилсӯзона ва беғубору беолоиш дар байни намояндагони мардумӣ эҳтироми ҳамагонро сазовор гардида буд.

      Эмомалӣ Раҳмон бо ҷаҳду талошҳои худ дар самту сӯи демократикунонии мамлакат маълуму масъул буд. Барои шинос кардани сиёсати пешгирифта ба амалия соли 1992 ба шаҳри Бишкеки Ҷумҳурии Қирғизистон сафар карда вазъияти бамиёномадаи миллатамонро дар маркази диққати ҷомеаи ҷаҳонӣ ҷойгузин кард.

     Эмомалӣ Раҳмон баробари сарвари давлат интихоб шуданаш эълон намуд: «Баҳри истиқлоли сулҳ дар Тоҷикистон ва бозгашти ҳамаи гурезаҳо ман тайёрам ҷони худро нисор кунам».

      Шуҷоату ҷасорати нотакрор доштани Эмомалӣ Раҳмон имкон дод, ки то ба яке аз мавзеъҳои махуфи Афғонистон - Хосдеҳ (10-11 декабри соли 1996) ҷиҳати мулоқот бо роҳбари мухолифини мусаллаҳи тоҷик сафар намояд. Ин гуна шуҷоатмандиро Эмомалӣ Раҳмон борҳо дар лаҳзаҳои ҳассос нишон дода, ба дили мардум роҳ ёфт. Барои истиқрори сулҳи деринтизор бо раҳнамоиву кӯшишу талошҳои пайгиронаи ин марди шарифу инсони наҷиб таи се солу се моҳ - аз соли 1994 то 1997 бо мухолифин бисту як музокироту гуфтушуниди расмӣ сурат гирифт ва Президент Эмомалӣ Раҳмон шахсан дар 7 музокирот иштирок намуда, дар 15 ҳуҷҷати таҳиягардида бевосита бо имзои шахсии худ раъйи хешро изҳор дошт. Гузашта аз ин, дар лаҳзаҳои фаро расидани дигаргуниҳои қатъии таърихи миллатамон он суннатҳову падидаҳои равонӣ, ки дар ҳамоғӯши ғояҳои миллӣ ба амал пайвастанд, боиси ҷилвагар шудани менталитети миллати тоҷик гардид.

      Эмомалӣ Раҳмон яке аз нахустин сиёсатмадорон аст, ки бидуни дудилагӣ 48 вазифаи масъули давлатиро ба собиқ мухолифини хеш супорид. Такрибан 7000 яроқбадастони Иттиҳоди нерӯҳои оппозитсияи тоҷик реинтегратсия шуда, ба нерӯҳои давлатӣ ҳамроҳ гардиданд. Таҳкими пояҳои давлат дорои хусусиятҳои зерин мебошад:

      Аввалан, таъсису тақвияти нерӯҳои мусаллаҳи ҷумҳурӣ ва ҳамзамон бо мақсади ҳифзи дастовардҳои истиқлол ва таҳкими субот дар марзҳои кишвар шоҳиди қудрати бесобиқаи сиёсатмадории ӯст.

      Баъдан, таъсиси ҳокимияти мустақили судӣ ва парлумони доимоамалкунанда далели суботи Президенти ҷумҳурӣ дар бунёди давлатӣ воқеан демократӣ ва ҳуқуқбунёд буда, аз бебозгашту абадӣ будани самти интихобкардаи давлатдории ӯ гувоҳӣ медиҳад.

     Инчунин, таҳкими пояи иқтисодии мамлакат ва устувор гардонидани бозори дохилӣ тавассути ба муомилот баровардани пули миллӣ, ки бо чеҳраҳои ҷовидонаи бузургмардони таърихӣ зиннат ёфтааст, далели азми қавии ӯ дар баланд бардоштани сатҳи зиндагии мардум аст.

     Баробари ин, дар шаҳри Душанбе ҷамъ омадани роҳбарони давлатҳои аъзои Созмони Ҳамкории Шанхай нишони эътирофи самимонаи роҳбарони бузурггарини давлатҳои дунё нисбати Президенти кишвари мо мебошад.

    Ва ниҳоят, қабули Барномаи иқтисодии аз қашшоқӣ баровардани мардум аз як ҷониб ва аз қашшоқии маънавӣ раҳонидани халқи кишвар, аз ҷумла мулоқоти ҳамасолаи Президент бо зиёиёни мамлакат, ки аз 20 - уми марти соли 2001 шуруъ гардида, то имрӯз идома дорад, ҳамеша дар мадди назари Президент Эмомалӣ Раҳмон қарор дорад.

     Рушди баробари се омили асосӣ, ҳамгиро ва амали онҳо барои пешрафти муваффақонаи ҷомеа заминаи зарурӣ омода месозад.

     Яке аз самтҳои асосии стратегияи давлатӣ таъмини истиқлолияти энергетикии Тоҷикистон ба ҳисоб меравад. Дар ин ҷода бо ташаббус ва ибтикори Президенти ҷумҳурӣ корҳои зиёде ба итмом расонида шудааст. Сохтмон ва ба кор даровардани НОБ-ҳои Сангтӯда-1 ва Сангтӯда-2, барқароркунӣ ва давоми сохтмони НОБ-и Роғун дастовардҳои калони ҷомеаи Тоҷикистон ба ҳисоб мераванд.

     Таъмини бехатарии озуқавӣ ва инкишофи минбаъдаи соҳаи кишоварзӣ низ самти асосии стратегияи давлатӣ ба ҳисоб рафта, дар ин самт корҳои назаррас ба сомон расонида шудаанд. Инкишофи соҳаи ғаллапарварӣ, чорводорӣ, зироаткорӣ, боғдорӣ ва дастгирии хоҷагиҳои деҳқонӣ дар солҳои истиқлолият, музаффарияти сиёсати давлатии Президенти кишвар Эмомалӣ Раҳмон ба ҳисоб меравад.

    Самти сеюми стратегияи инкишофи ҷомеаи Тоҷикистон аз бунбасти коммуникатсионӣ баровардани мамлакат мебошад. Сохтмони нақбҳои Истиқлол, Анзоб ва дигар, ба кор супоридани роҳҳои оҳани Қурғонтеппа - Кӯлоб, шоҳроҳи автомобилгарди Хоруғ - Қулма - Қароқурум, аз дастранҷҳои назарраси сиёсати роҳбари давлат Эмомалӣ Раҳмон ба ҳисоб меравад.

    Дилбастагии амиқу аниқ ва муҳаббати бардавом доштанаш нисбати таъриху тамаддунамон боиси ба вуҷуд омадани ҷашни пуршукуҳи 1100-солагии Давлати Сомониён, силсилаи китоби «Аз Ориён то Сомониён», «2500-солагии Истаравшан», «Тамаддуни ориёӣ», «2700-солагии Кӯлоби бостонӣ», «3000-солагии Ҳисор» гардид, ки шуҳрати тамаддуни миллати моро дар миёни оламиён афзун гардонид.

      Президент Эмомалӣ Раҳмон дар мақолаи худ «Сулҳ - маънии таърихи мо» зарурати умдаву побарҷои фарҳанги сулҳро дар бақову ҳастии миллатамон таъкид менамояд: «Фарҳанги сулҳ самараи мувофиқати сентименталии тарафҳо нест, вай дар шароити фавқулода мураккаб ба даст оварда мешавад. Дар ҷамъияти мо ҳанӯз низоми ҳамафарогири сулҳи миллӣ, масалан ба монанди аксари кишварҳои Аврупо, ки дар онҳо нақши асосиро низоми мураккаби иқтисод, сиёсат ва фарҳанг иҷро мекунад бунёд наёфтааст». Аз ин андешаи Президент чунин бармеояд, ки такя намудан ба ягонагиву муттаҳидии тамоми табақаҳои аҳолӣ, нерӯҳои сиёсӣ ва иттиҳодияҳои ҷамъиятӣ муҳимтарин рукни бақои миллат мебошад.

     Пешниҳоди Эмомалӣ Раҳмон дар хусуси соли 2003-ро «Соли оби тоза» ва солҳои 2005-2015-ро «Даҳсолаи об барои ҳаёт» эълон доштан СММ, ки зиёда аз 180 мамолики дунё узви он мебошанд пазируфт. Албатта, ин мояи шуҳрати оламгири Эмомалӣ Раҳмон ва давлати миллии тоҷикон гардид.  

    Дар арсаи байналмилалӣ шиносонидану муаррифӣ намудани тоҷикон яке аз хизматҳои шоёни Перезиденти кишвар мебошад. Дар тӯли даврони истиқлолият Эмомалӣ Раҳмон аз минбари СММ солҳои 1993 то 2005 ёздаҳ маротиба сухан гуфта, бо нутқи хирадмандона ва фозилонаи худ самтҳои асосии сиёсати тоҷиконро барои оламиён изҳор намуд.

       Барои аз бунбасти ҷуғрофӣ раҳоӣ бахшидани Тоҷикистон, ҷаҳду талош ба бунёди шоҳроҳи ваҳдат иқдом намудани кишвар таҳти сарпарастӣ ва азми устувори Президенти кишвар Эмомалӣ Раҳмон ба мо имкон медиҳад, ки аз бунбасти ҷуғрофӣ раҳо ёфта, бо кишварҳои Чин, Покистон, Ҳиндустон, Япония ва дунёи араб мустақиман робита намоем ва аз вобастагии якҷониба раҳоӣ ёбем.

      Саъй ба ваҳдати арзӣ ва иртиботии мамлакат, ки нишони чашмгири он ба кор даромадани нақби Истиқлол аст. Ин амр ба ҷумҳурӣ имкон дод, то бо вилояти Суғд соле 12 моҳ робитаи заминӣ дошта бошем.

     Робита бо мамолики Аврупо ва дунёи араб имкон медиҳад, ки кишвари моро ҷаҳониён аз наздик шинохта бошанд.

      Ин иқдомҳои нек имкон медиҳад, ки шуҳрати оламгири шахсии Президент ва давлати миллии мо таъмин гардад.

     Ҳамин тавр, аз бозгӯи хизматҳои шоён ва аз фаъолияти пурсамари Президенти мамлакат Эмомалӣ Раҳмон ба натиҷае, мерасем, ки таҳти сарварии ин шахсият роҳи тайнамудаи бисту чор соли истиқлолияти миллии кишвари азизамон ва ҳаждаҳумин солгарди Ваҳдати миллӣ арзиши садсолаҳоро дорад, миллату давлати мо маҳз бо матонату сарсупурдагӣ ва миллатпарастиву ҷоннисории ин абармард дар паҳлӯи бузургтарин давлатҳои пешрафтаи дунё қарор хоҳад гирифт.

Зикриё Акрамӣ,

директори Институти таърих, бостоншиносӣ ва

                                мардумшиносии ба номи Аҳмади Дониши АИ ҶТ,

доктори илмҳои таърих, профессор

 

 

 

Нақши Парезидентдар рушду ташаккули маънавиёти ҷавонон

 

  “Рушди сиёсиву иқтисодӣ ва иҷтимоиву фарҳангии ягон давлатро бе иштироки фаъолонаи ҷавонон тасаввур кардан аз имкон берун аст.

                                                                          Эмомалӣ Раҳмон

     Хушбахтона, имрӯзҳо дастгириву ғамхории Сарвари Ҷумҳурии Тоҷикистонро нисбати ҷавонон хуб мушоҳида менамоем. Ҳабдаҳ сол муқаддам бо ташаббуси Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, Ҷаноби Олӣ, муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон 23-юми майро ҳамчун «Рӯзи ҷавонон» эълон намуданд ва ин иқдоми нек то имрӯз ҳар сол ҷашн гирифта мешавад, ки ин яке аз иқдоми беназири пешвои миллати тоҷик нисбати ҷавонони мо мебошад. Барои ҳар яки мо маълум аст, ки дар ҳар як ҷашну чорабиниҳо Президенти муҳтарами мо нисбат ба ҷавонон таваҷҷуҳ зоҳир мекунанд. Чуноне, ки пешвои миллати мо дар ҳар баромадашон қайд мекунанд: «Ояндаи Тоҷикистон дар дасти ҷавонон аст», ҳар як ҷавони бо нангу ори Ватан бояд такя ба чунин боварии пешвои хеш намуда ва барои гулгулшукуфоии кишвари худ саҳми назаррасе гузошта тавонад. Агар дар тӯли таърихи давлатдории тоҷикон назар афканем, дармеёбем, ки дар тӯли таърих мардуми мо чи қадар азобу машаққатҳо ва ранҷу хориҳои зиёдро аз сар гузаронидаанд. Вале баъди пошхӯрии Иттиҳоди Шӯравӣ ва ба сари қудрат омадани фарзанди фарзонаи халқи тоҷик, Президенти имрӯзаи мо, давлати тоҷикон дар миёни 150 давлати дунё шинохта гардид ва ҷавонони мо бо дастгириву ғамхориҳои падаронаи пешвоямон тавонистанд дубора бедордилу соҳибмаърифат гарданд ва дар соҳаҳои мухталифи пешбурди ҷомеаи имрӯзаи Ватани хеш саҳми худро гузоранд. Имрӯзҳо бо дастгирии  Ҳукумати Тоҷикистон ва ғамхории бевоситаи Президенти муҳтарам, ба масъалаи таълиму тарбия ва ташаккули шахсияти наврасону ҷавонон диққати махсус зоҳир намуда, имконият фароҳам меорад, ки онҳо дар беҳтарин муассисаҳои таълимии мамлакат ва хориҷ аз он таҳсил кунанд, таҷриба омӯзанд ва соҳиби касбу ҳунарҳои замонавӣ гарданд, ки ин иқдом бояд барои ҳар як ҷавон масъулияти муҳимтарин ба ҳисоб равад ва ҳар яки мо ҷавонон бояд аз ин имконоту дастгирии Сардори давлат хуб истифода намоем, то ин ки дар ояндаи наздик тавонем, ҳар кадоми мо барои кишвари азизамон хизмати босазое ба ҷо оварда тавонем.

      Президенти муҳтарами мо ҳама вақт ба роҳбарону сардорони сохторҳову мақомотҳо дастуру супориш медиҳанд, ки дастгири ҷавонон бошанд ва худ чунин қайд намудаанд: «Ба ҷавонони кишвар ҳамчун нерӯи фаъолу боғайрат, ташаббускору созанда, эътимоди зиёд дорем ва дар раванди бунёди ҷомеаи демократӣ ва ободу пешрафта ба онҳо такя мекунем».

     Аз ин гуфтаҳо бармеояд, ки ҳар як падару модар барои тарбияи фарзандонашон бояд дар оила сар карда, аз беҳтарин анъанаҳои ахлоқии гузаштагонамон истифода баранд. Фарзанд дар оила бояд ончунон ба камол расад, ки номбардори падару модар ва ватану миллат гардад.

     Дар давоми 24 соли истиқлолият Сарвари давлат  чандин маротиба бо ҷавонони кишвар мулоқот баргузор намуд, ки дар ин вохӯриҳо масъалаҳои муҳими ҳаётии наврасону ҷавонон баррасӣ гардиданд. Дар солҳои аввали таъсисёбии давлати соҳибистиқлоли мо, пешвои миллати тоҷик нисбат ба ҷавонон таваҷҷуҳи хоса зоҳир намуда буданд. Мисоли чунин гуфтаҳо нахустин вохӯрии Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон бо  намояндагони ҷавонони кишвар ки 17 марти соли1994 мебошад, ки дар ин мулоқот Ҷаноби Олӣ  ҷавононро бо вазъи воқеии сиёсӣ, иҷтимоӣ ва иқтисодии кишвар шинос намуданд ва дар   ҳамон рӯзҳои аввал  таваҷҷуҳи ҷавононро ба ватандӯстӣ, ватанпарастӣ ва хештаншиносӣ ҷалб менамуданд.

     Пас аз ин қадар ҷангу ҷидолҳо, хунрезиҳо, нооромиҳо ва ваҳшигариҳо, ки аксари мардуми кишвар боварии дуюмбора барқарор намудани давлати соҳибистиқлолро надоштанд, бо ғамхориҳои зиёди ин фарзонафарзанди миллати тоҷик ҳамаи он ҷавононе, ки умеди худро аз давлату миллат канда буданд  ва тарки ватану диёри азизи хеш намуда буданд, дубора ба Ватан баргардонида шуданд ва мулоқоти дигари Сарвари давлат ,ки 23 майи соли 1997  бо намояндагони ҷавони кишвар баргузор гардид. Дар ин мулоқот Пешвои миллат ҷавононро барои  ба даст овардани ризоияти миллӣ ва сулҳу субот ва тақвияти он  роҳнамоӣ намуданд. Маҳз ҳамин таваҷҷуҳи бевоситаи Ҷаноби Олӣ  нисбат ба ҷавонон буд, ки соли1997 барои инкишоф ва пешравии маънавиёти ҷавонон Кумитаи кор бо ҷавонон таъсис дода шуд.

      Сарвари кишвар нисбат ба ҷавонон таваҷҷуҳи зиёд зоҳир намуда, нисбат ба онҳо боварии зиёд доранд ва  дар баромадҳояшон «Шумо – ҷавонони бонангу номуси миллати тоҷик, офаранда ва созандаи ин фарҳанг мебошад» гуфта таъкид менамояд.  Бояд ҳамаи мо ҷавонон кӯшиши зиёд ба чунин бовариҳои Ҷаноби Олӣ намоем.  Вақте, ки пешвои миллат аз ҷавонон ҳастии миллат ва посдории фарҳанги миллии аҷдодиамонро боварӣ менамоянд пас, ҳар яки мо ҷавонони бо нангу ори миллати тоҷик ҷонибдори сиёсати хирадмандона ва пешгирифтаи эшон, ки барои ободониву шукуфоии Ватан-Модар бахшида шудааст, бошем ва бо ҷону дил барои ободонии ватанамон хизмат намоем.

    Аз таъкидҳои дигари Президент нисбат ба ҷавонон ёдовар мешавам, ки ҳимояи ватанро бар дӯши ҷавонон гузошта, бо як дили пур аз орзуҳо ҷавононро таъкид менамояд, ки ҳомии Ватани азизи хеш бошанд чуноне, ки мефармоянд: «Ҷавонон муҳофизони боэътимоди Ватан, амнияти давлату миллат, сарчашмаи ташаббусҳо ва манбаи асосии кадрҳо ҳастанд».

     Инчунин, пешвои миллати тоҷик Эмомалӣ Раҳмон ҷавононро падарона насиҳат намуда, дар мавриди ҳурмати калонсолон, тарзи баёни ширину боадабона ва барои баланд бардоштани сатҳи маънавиёти ҷавонон пайваста кӯшиш менамояд ва мегӯяд: «Одобу рафтор ва сатҳи маънавиёти наврасону ҷавонони мо давоми чанд соли охир хеле баланд рафта, эҳсоси худшиносӣ ва нангу номуси миллӣ дар байни онҳо торафт густариш ёфта истодааст, ки ин боиси қаноатмандист», ки ин ҳам яке аз нишонаҳои боварии Ҷаноби Олӣ ба ҷавонони кишвар мебошад.

      Барои баланд бардоштани савияи дониши ҷавонон бо ташаббуси Президенти муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон санадҳои зиёди байналмилалӣ оиди таҳсили ҷавонон дар хориҷи кишвар ба имзо расидааст. Қисме аз ҷавонони мо имрӯзҳо дар хориҷи кишвар таҳсил менамоянд ва қисмате, ки таҳсили хориҷи кишварро ба итмом расонидаанд дар соҳаҳои мухталифи кишварамон бо ихтисосҳои гуногун кору фаъолият намуда истодаанд. Дар ин маврид Сарвари давлат ба ҷавонон таъкид менамояд, ки: «Шумо ҷавонон бояд пайгирона омӯзед ва эътимод пайдо намоед, ки миллати тоҷик яке аз халқҳои қадимтарини ҷаҳон аст».

      Мутаассифона, имрӯзҳо дар миёни ҷавонони мо бархе ҷавононе ҳастанд, ки худро барои ноором  кардани Ватан ба ҳар гуна ҳизбу ҳаракатҳои тундрав мезананд ва ҷони худрову дигаронро дар зери хатар мегузоранд, ки ин амали ношоиста ва ноҷавонмардонаи онҳо аз сӯи ҳамон хоҷагони хориҷӣ сурат мегиранд. Бо боварии комил гуфта метавонем, ки чунин ҷавонон ояндаи хуб надоранд ва дар муҳлати кӯтоҳтарин ҷазои хешро мебинанд, чунон ки шоир гуфтааст:

Ҳар ки бо душмании халқ равон аст чу баҳр,

Зуд бошад, ки сари хеш чу гирдоб хурад. 

       Мо ҷавонони саодатманди кишвар ҳаракат менамоем ва бо тамоми қувваамон кӯшиш ба харҷ медиҳем, ки барои ободӣ ва осоиштагии Ватан-Модари азизи хеш содиқонаву софдилона хизмат намоем.

Субҳиддин Зиёев,

раиси Шӯрои олимони ҷавони

Институти забон, адабиёт, шарқ-

шиносӣ ва мероси хаттии ба номи

Рӯдакии Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон

 

КОНФРОНСИ ИЛМӢ БАХШИДА БА 80 – УМИН СОЛГАРДИ ЗОДРӮЗИ ПРОФЕССОР АБДУЛЛОҶОН ИСҲОҚОВ

     16 – уми декабри соли 2015 дар толори Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон бо дастгирии Раёсати Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон ва Институти таърих, бостоншиносӣ ва мардумшиносии ба номи Аҳмади Дониши АИ ҶТ Конфронси илмӣ бахшида ба 80 – умин солгарди зодрӯзи бостоншиноси маъруф, доктори илмҳои таърих, профессор Абдуллоҷон Исҳоқов дар мавзӯи “Саҳми Абдуллоҷон Исҳоқов дар рушди бостоншиносии тоҷик” баргузор гардид.

     Конфронсро ба ин муносибат ноиби президенти АИ ҶТ, академик Кароматулло Олимов ифтитоҳ бахшид. Сипас, сарвари пойгоҳи бостоншиносии Панҷакент – Саразм Абдурауф Раззоқов дар мавзӯи “Кашофи деҳшаҳри Саразм”, узви вобастаи АИ ҶТ Юсуфшоҳ Ёқубов дар мавзӯи “Абдуллоҷон Исҳоқов кашофи дизи Панҷакенти Қадим”, доктори илмҳои таърих Саидмурод Бобомуллоев дар мавзӯи “Саҳми Абдуллоҷон Исҳоқов дар такмили таърихи халқи тоҷик” маъруза намуданд.

    Дар Конфронс дӯстон, ҳамкасбон, шогирдон ва пайвандони Абдуллоҷон Исҳоқов оид ба шахсияти Абдуллоҷон Исҳоқов ва саҳми ӯ дар рушди бостоншиносии тоҷик изҳори назар карданд. 

      Абдуллоҷон Исҳоқов дар деҳаи Чилғазии ноҳияи Исфара ба дунё омада аст. Пас аз хатми факултети таърихи Институти педагогии ба номи  Т. Г. Шевченкои шаҳри Душанбе соли 1958 бо роҳхати Институти таърих, бостоншиносӣ ва мардумшиносии ба номи Аҳмади Дониш ба пойгоҳи бостоншиносии навтаъсисёфтаи шаҳри бостонии Панҷакент ба сифати лаборанти калон ба кор меояд. Ӯ аз соли 1958 то соли 1966 дар биноҳои VI, VII, XVII ва XX – уми Панҷакенти Қадим таҳти сарварии бевоситаи устоди хеш А. М. Белинитский ба тадқиқот машғул шуда, нозукиҳои илми бостоншиносиро аз худ кардааст.

      Тадқиқоти бостоншиносии куҳандизи Панҷакенти Қадим барои Абдуллоҷон Исҳоқов имтиҳони бузурге буд. Зеро сохтори биноҳои куҳандиз аз бинои шаҳрнишину деҳнишини суғдиён ба куллӣ фарқ менамуд.

   Абдуллоҷон Исҳоқов аз уҳдаи ин кор сарбаландона баромад. Соли 1972 таҳти сарварии устоди хеш А. М. Белинитский рисолаи номзадии худро дар мавзӯи “Куҳандизҳои аввали асримиёнагии шаҳрҳои Осиёи Миёна ва Қазокистон” бомуваффақият дифоъ намуд.

      Бозёфт шудани маркази нави маданияти аҳди қадими кишоварзии Саразм дар саргаҳи Зарафшон, аз тарафи устод Абдуллоҷон Исҳоқов, кашфиёти нодир дар илми бостоншиносии ҷаҳон буд.

     Моҳи майи соли 1991 дар шакли “маърӯзаи илмӣ” дар асоси асрҳои нашршуда, бахусус монографияи “Саразм”, ки таҳти назари В. М. Массон ва Н. Н. Неъматов нашр шуда буд, дар мавзӯи “Маданияти кишоварзӣ – чорводории водии Зарафшон дар аҳди энеолит ва бринҷӣ” рисолаи докторӣ дифоъ намудааст.