joomla
free templates joomla

Мутобиқшавии организмҳои зинда ба муҳити тағйирёбанда

      Имрӯз, 27.09.2019 дар бинои Маркази инноватсионии биологӣ ва тибби Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон Конференсияи илмӣ-амалии сатҳи ҷумҳуриявӣ таҳти унвони "Мутобиқшавии организмҳои зинда ба тағйирёбии шароити муҳити зист" шуруъ гардид.

      Ҳамоиши илмиро ноиби президенти АИ ҶТ Абдусаттор Саидов ифтитоҳ намуда, қайд намуд, ки аз 178 растанӣ 70 намуди он дар замони муосир чун маводи доруворӣ истифода мешаванд.2.59.jpg - 135.63 KB

      Маълум аст, ки барои ташкил намудани муассисаҳои истеҳсолӣ ҳар як кишвар бояд ба сарватҳо ва захираҳои ашёи хоми худ мақсаднок ва самарабахш истифода барад.
      Гуногунии биологӣ ва зичии паҳншавии растаниҳо фитосенезҳои сохт ва таркибаш гуногунро ташаккул медиҳад, ки гуногунии онҳо яке аз нишондиҳандаҳои вазъи мусоиди экологии мавзеъ мебошад.

2.60.jpg - 120.93 KB
      Дар ҳамоиш, ки 2 рӯз (27-28-и сентябр) давом мекунад,  олимони биолог ҷиҳати баррасии мавзӯи мазкур маърӯза ва музокираҳои илмӣ анҷом медиҳанд. Чанд расме аз ифтитоҳ ва  маърӯзаҳои илмии муҳаққиқони тоҷик.

2.62.jpg - 133.86 KB2.61.jpg - 110.45 KB

 

 

 

 

АССОТСИАТСИЯИ БАЙНАЛМИЛАЛИИ АКАДЕМИЯҲО

 

2.55.jpg - 127.29 KB

    Имрӯз (19.09.2019)  дар бинои Душанбе-Плаза ҷаласаи 32-юми Шӯрои Ассотсиатсияи байнулмилалии Академияҳои илмҳои  12 кишвари аъзо (АБАИ) баргузор шуд. Оид ба фаъолияти АБАИ роҳбари Ассотсиатсияи байнулмилалии Академияҳои илмии кишварҳои шомил,  президенти Академияи миллии илмҳои Беларусия академик в.Г.Гусаков маърӯза кард. Дар ҷаласаи 32-юм Декларатсия оид ба рушди АБАИ дар давраи то соли 2030 қабул гардид. Ба ҳайси узв Академияи илмҳои Муғулистон; ба ҳайъати АБАИ шомил шуд.
Ҷонишини Раиси АБАИ, президенти Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон, академик Фарҳод Раҳимӣ маърӯза карда, Шӯрои АБАИ самтҳои самарабахши фаъолият дар Академияи илмҳои ҶТ-ро тасдиқ намуд.

2.56.jpg - 132.10 KB
    Ташабуси Академияи илмҳои ҶТ-ро таҳти унвони "Як камарбанд, як роҳ" дар ҷаласа якдилона қабул карданд.
Сипас, ҷонишини Раиси АБАИ, академик П.А.Витяз оид ба натиҷаҳои фаъолияти шӯроҳои илмии АБАИ маърӯза кард.

2.57.jpg - 139.32 KB
Ҷаласаи 32-юми Шӯрои АБАИ таҳия ва тасвиби шӯроҳои зеринро татбиқ намуд:
а) Шӯрои илмии омӯзиш ва ҳифзи моликияти интелектӣ;
б) Шӯрои илмӣ оид ба китобдорӣ;
в) Шӯрои илмӣ ҷиҳати рушд ва густариши илмшиносӣ...
10. Эътирофи рушди корҳои Шӯроҳои илмӣ оид ба омӯзиши мероси фарҳанги миллӣ ва тараққии ҷомеаи шаҳрвандӣ ва ғайра.
Ҷаласаи 32-юми Шӯрои АБАИ рӯзи 20.09.2019 низ идома меёбад...

2.58.jpg - 138.73 KB

 

 

 

 

06.09.2019, соат: 10:00!

  Маҷлисгоҳи раёсати Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон!

Конфересияи илмӣ-амалии ҷумҳуриявӣ!
    Мавзӯъ: Нақши дастовардҳои замони истиқлолият дар рушди давлатдорӣ ва ҳувияти миллӣ;
Ҳамоиши илмӣ бо маҷлиси тантанавӣ бахшида ба ҷашни истиқлолияти давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон оғоз гардид.
Ноиби президенти АИ ҶТ, академик Ҳикмат Муъминов ифтитоҳ намуд ва ҳозиринро бо фарорасии бузургтарин неъмати сиёсӣ, ки истиқлолият маҳсуб мешавад, табрик карда, саҳмгузории кормандони илмиро дар рушди илми тоҷик аз зумраи нахустин вазифаи муассисаҳои илмӣ номид.

2.51.jpg - 97.75 KB
Теъдоди муайяни ходимони илмии муассисаҳои илмӣ бо Ифтихорномаи Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон сарфароз шуданд.
Сипас, ҳамоиши илмӣ ба кори худ шуруъ кард.
Ҷомеашиносон дар таҳқиқи истиқлолияти давлатӣ таваққуф намуда, ғолибан ба як хулосаи амиқ омаданд, ки дастрасии тоҷикон ба истиқлоли сиёсӣ ва такмил ёфтани ин неъмакти бузург дар давоми 28 соли ахир олимони тоҷикро водор сохтааст , ки дар матраҳ сохтани масоили марбут ба илм ва ҳамоҳангии он бо истеҳсолот қабл аз ҳама истиқлоли фикриро соҳиб бошанд.

2.52.jpg - 99.12 KB
    Истиқлолияти давлатӣ ба олимони ватанӣ имкон дод, ки онҳо бо истифода аз дастовардҳои илми муосир дар рушди Меҳан саҳмгузор бошанд ва аммо олимон дар 28 соли замони истиқлолият ба кадомин дастовардҳои илмӣ ноил гардидаанд, ки рушди илмро дар дохили кишвар таъмин менамояд? Мунозираҳову музокироти ҷомеашиносон дар ин ҳамоиш гувоҳи он ҳастанд, ки олимон роҳҳои иртибот доштани илмро бо истеҳсолот ҷустуҷӯ мекунанд, чунки бидуни истеҳсолот илм ба маводи нодаркор мубаддал мегардад.
Дар тамаддунҳои муосир асоситарин бархурди бисёрҷабҳа аз як сӯ ҷаҳонишавист ва аз сӯи дигар ҳувияти миллӣ маҳсуб мешавад. Ҳувияти миллӣ падидаи мушкилу басе барои баррасӣ эҳтиёҷдоштаи иҷтимоиву равонӣ мебошад, ки ниёзҳои психолужии фардро ҷиҳати “Ӯ кист? Ҷои вай куҷост?” ва амсоли онҳо фарогир буда, ғизои маънавии инсони муосир маҳсуб мешавад ва дар иртибот бо ягонагии муҳит ҷиҳати таҳия ва тасаллути умумияте чун умумияти забонӣ, динӣ ва миллӣ густариш меёбад. Дар шароити ҷаҳонишавӣ беш аз пеш ҳувияти фарҳанги миллӣ нуфӯз карда, оқибат ба сатҳи болоии хеш такмил хоҳад ёфт, чунки дар фарҳанг аносир намемиранд, балки васеъ мешаванд ва тараққӣ мекунанд.
Бинобар тағйирхӯрии муҳит ва сатҳи ҷаҳонбинии сиёсӣ мушкилии шахсият ва эътимод надоштани ӯ ба низомҳое, ки ҷомеаҳо онҳоро арзишҳои хеш пиндоштаанд, зуҳур карда, дар дохили давлатҳо ва қитъаҳо проблемҳои гушношуниде эҷод мекунанд. Яке аз чунин мушкилиҳо побандӣ донистани масъулиятест, ки онро ҳар фарде бидуни таҳқиқ анҷом медод, чунки шахс дар ҷомеа такмил меёбад ва масъулиятшиносӣ фақат идомаи ҳамон камол аст. Аммо масъулият намемирад, балки дар ҳолатҳои заъфу рушд қарор гирифта, ғолибан дар шакли ғайри анъанавӣ зоҳир мегардад.

2.53.jpg - 128.16 KB
    Муҳаққиқи “ҷаҳонишавӣ” Энтони Гидденс менависад: “Вақте ки таъсири анъанаҳо ва маросим ва дар миқёси умумиҷаҳонӣ заъиф мешаванд, асосҳои шинохти ҳувияти инфиродӣ низ пайваста тағйир меёбанд ва дар сатҳи шахсият баррасӣ мешавад. Дар шароитҳои анъанавӣ чунин эҳсос аз сабаби устувории мавқеи иҷтимоии инфиродӣ дар ҷомеа нигоҳ дошта мешуд. Вақте ки анъанаҳо қудрати худро аз даст медиҳанд ва интихоби озодонаи роҳи ҳаёт бартарӣ пайдо мекунад, ин тағйирхӯриҳо ҳар як шахсро водор хоҳад кард, ки ҷиҳати дарки он бетараф набошанд. Дар чунин шароит, инсон бояд назар ба пештара фаъолтар буда, дар эҷод ва такмил додани ҳувияти инфиродии худ ҷаҳд намояд”.

2.54.jpg - 112.59 KB

 

 

 

 

Ҷаласаи байналмилалӣ дар Душанбе

19.09.2019, соати 09:00

дар бинои Душанбе-Плаза
Ҷаласаи 32-юми Шӯрои Ассотсиатсияи байнулмилалии
Академияҳои илмии 10 кишвари аъзо (АБАИ);
1.Оид ба фаъолияти АБАИ роҳбари Ассотсиатсияи байнулмилалии Академияҳои илмии кишварҳои шомил академик в.Г.Гусаков маърӯза мекунад;
2. Қабули Декларатсия оид ба рушди АБАИ дар давраи то соли 2030;
3. Интишори Дикларатсияи қабулшуда дар соионаҳоирасмии интернетӣ;
4. Ба ҳайси узв қабул доштани Академияи илмҳои Муғулистон;
5. Қабули Академияҳои илмҳои минтақавии Ҷумҳурии Халқии Чин ба сифати мушоҳидакор;
6. Тавсия додани Академияи илмҳои Чин ҷиҳати номзадии иловагӣ ба Шӯроҳои илмии АБАИ;
7. Маърӯзаи ҷонишини Раиси АБАИ, президенти Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон, академик Фарҳод Раҳимӣ ва тасдиқи самтҳои самарабахши фаъолият дар Академияи илмҳои ҶТ;
8. Тасдиқи самтҳои асосии рушди ҳамкориҳои АИ ҶТ бо АБАИ аз қабили физика, химия, техника ва технология, кишоварзӣ, коркарди металл:
7. Ҷонибдорӣ аз ташабуси Академияи илмҳои ҶТ таҳти унвони "Як камарбанд, як роҳ";
8. Маърӯзаи ҷонишини Раиси АБАИ, академик П.А.Витяз оид ба натиҷаҳои фаъолияти шӯроҳои илмии АБАИ;
9. Таҳия ва тасвиби Шӯроҳои илмӣ ҷиҳати баррасии:
а) Шӯрои илмии омӯзиш ва ҳифзи моликияти интелектӣ;
б) Шӯрои илмӣ оид ба китобдорӣ;
в) Шӯрои илмӣ ҷиҳати рушд ва густариши илмшиносӣ...
10. Эътирофи рушди корҳои Шӯроҳои илмӣ оид ба омӯзиши мероси фарҳанги миллӣ ва тараққии ҷомеаи шаҳрвандӣ;
Ҷаласаи 32-юми Шӯрои АБАИ рӯзи 20.09.2019 низ идома меёбад...

 

 

 

ТАБИАТШИНОС ВА САЙЁҲИ БУЗУРГ

Дар тарҷумаи 

Машраби Абдуллоҳ

     Евгений Никанорович Павловский (1884-1965) муассиси мактаби паразитологияи Шӯравӣ маҳсуб мешавад. Номбурда 22-юми феврали соли 1884 дар рустоқи Бирючи губернияи Воронеж дар оилаи омӯзгор чашм ба дунё кушодааст. Аз солҳои 1886 то 1903 Евгений Никанорович дар губернияи Тамбов зиндагӣ ва иқомат намуда, дар гимназияи мардонаи Александрӣ таҳсил кардааст. Соли 1908 Академияи ҳарбӣ-пизишкии императориро хатм намуда, солҳои 1921-1965 профессори ҳамин таълимгоҳ маҳсуб мешавад. Муаллифи беш аз 1200 рисолаҳои илмӣ буда, дар илми зоология ва паразитология пажуҳишҳои нодир ба ёдгор гузоштааст.

2.50.jpg - 17.09 KB
Академик Евгений Никанорович Павловский аз зумраи номовартарин табиатшиносон ва паразитологҳои аҳди Шӯравӣ мебошад. Майли омӯхтани табиат ва баррасии илмии мавҷудоти табиӣ, дилбастагӣ ба сайёҳат дар ниҳоди олими оянда ҳанӯз дар аҳди хурдсолиаш, вақте ки номбурда дар гимназия таҳсил мекард, пайдо шудааст. Ҳангоми таътилҳои муассисаи таълимӣ, ки он ҷо академики хурдсол таълим мегирифт, номбурда ба Қафқоз, Крим сайёҳат намуда, таассуроти хешро дар “Очеркҳо ва таассуроти пиёдагард”, ки дар маҷаллаи “Сайёҳи рус” нашр гардид, инъикос менамояд. Таваҷҷуҳи инсони хурдро он замон на танҳо манзараҳои зебои ғайри муқаррарӣ, балки паногоҳи ҷонварҳои гуногун ва тарзи зиндагии моддиву маънавии аҳолии бумӣ бо таърихи фарҳангашон ба худ ҷалб кардааст. Гимназияро бо медали тилло хатм намуда, ҷаноби Павловскийи ҷавон ба Академияи ҳарбию пизишкии шаҳри Санк-Петербург дохил гардид, ки баъдан дар ҳамин муассиса ба ҳайси профессори кафедраи биология ва паразитология ифои вазифа кардааст. 
Евгений Павловский ҷонварони заҳрогинро мавриди баррасӣ ва пажуҳиш қарор дода, аксар рисолаҳои илмиаш бо омӯхтани бемориҳоест, ки ҷонварони заҳрогин онҳоро ба ҷамъияти одамон мегузарониданд. Таҳти роҳбарии академик 180 экспедитсияҳои илмӣ-тадқиқотӣ амалан роҳандозӣ шудаанд, ки ғолибан барои омӯхтани бемориҳо дар Ховари Миёна, Қафқоз ва Шарқи Дур бахшида шудаанд. 
    Евгений Никанорович таълимотро ҷиҳати таҳқиқ ва баррасии сарчашмаҳои табии бемориҳои гузаранда таъсис дода, исбот намуд, ки ҳама гуна майдамавҷудият ва тавассути беморӣ гузарандагии он ба шароити муҳити муайяни табиӣ вобаста мебошад. Дар чунин манбаҳои табии майдамавҷудият беморӣ пайваста аз як ҷонвар ба дигар ҷонварон ба воситаи олати таносул интиқол мегарданд. Чунин гирдгардиш дар муҳити табиӣ новобаста аз чигунагии дархостҳо ва фаъолияти ҷонварон назоратро падид оварда, ваколати ихроҷ намудани бархе аз тамоил ва баръакс мусоидат бо ҳамаи онҳоро пайдо хоҳад кард. Инсони ба муҳити беморӣ афтода имкон дорад онро аз ҷонварони заҳрогин бардошт карда, сипас бемориро аз манобеи табиӣ ба ҷомеаи шаҳрвандӣ интиқол намояд. 
     Муайян намудани марзи байни бемориҳои табии ҷонварони заҳрогин ва заҳролудшуда бинобар омӯзиши робитаи ҷонварон имкон фароҳам меоварад, ки чораҳои пешгирикунанда ва мубориза бо бемориҳои гузаранда роҳандозӣ шуда, таъмини тандурустии одамон татбиқ гардад. 
     Академияи илмҳои Иттиҳоди Шӯравӣ ҷоизаи тиллоии ба номи Павловскийро таъсис намуд, ки барои беҳтарин таҳқиқоти зоологӣ ва паразитологӣ пешбинӣ шудааст. Дар шаҳрҳои Душанбе ва Хабаровск ба генерал-лейтинанти хидмати пизишкӣ, Қаҳрамони меҳнати Сотсиалистӣ, узви ҳақиқии Академияи илмҳои Иттиҳоди Шӯравӣ ва Академияи илмҳои тиббии Иттиҳоди Шӯравӣ, узви ифтихории Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон, дорандаи ҷоизаи Ленинӣ ва Давлатӣ Евгений Никанорович Павловский ҳайкал гузошта шудааст.