joomla
free templates joomla

Конфронси дувуми ҳисоботӣ-интихоботии КИИ “Хирадмандон”

    Имрӯз дар таърихи 28.10.2019 дар толори раёсати Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон Кумитаи иҷроияи ибтидоии "Хирадмандон" - и Ҳизби халқии демократии Тоҷикистон дар ноҳияи Шоҳмансури шаҳри Душанбе Конференсияи дувуми ҳисоботӣ - интихобиро барпо намуд.

    Конференсияро раиси Кумитаи иҷроияи ибтидоии "Хирадмандон" академик Фарҳод Раҳимӣ ифтитоҳ намуда, нақши аъзои ҳизбро дар рушду тараққии ҷомеаи шаҳрвандӣ таъкид кард.

2.76.jpg - 102.71 KB
Вакилон ҳисоботи Раиси КИИ "Хирадмандон" - ро оид ба фаъолияти ташкилоти ибтидоӣ дар давраи ҳисоботӣ шунида, ба дастгирии он овоз доданд. Дар музокираи ҳисоботи пешниҳодшуда академикон Кароматулло Олимов, Саидмуҳаммад Одинаев, аъзои вобастаи АИ ҶТ Ҷӯрабек Назрӣ, Зайнулобиддин Кобулиев иштирок намуданд.
     Вакилон Фарҳод Раҳимиро якдилона навбати дигар раиси Кумитаи иҷроияи ибтидоии "Хирадмандон" - и ҲХДТ дар ноҳияи Шоҳмансури шаҳри Душанбе интихоб намуданд.
Дар анҷоми ҳамоиш ба аъзои нави ҲХДТ дафтарчаи ҳизбӣ супорида шуда, инчунин  фаъолони  ҳизб бо "Ифтихорнома" - и ҲХДТ сарфароз гардонида шуданд.

 2.78.jpg - 100.97 KB

2.77.jpg - 107.49 KB

 

 

 

Конференсияи ҷумҳуриявии илмӣ - амалӣ дар АИ

       Имрӯз дар таърихи 24.10.2019 дар маҷлисгоҳи Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон Конференсияи ҷумҳуриявии илмӣ - амалӣ таҳти унвони "Ҳолати муосири илми кимиё ва раванди татбиқшавии дастовардҳои он дар истеҳсолот" бахшида ба 100 - солагии академик Эшонқул Нуъмонов баргузор гардид.

Ҳамоишро президенти Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон, академик Фарҳод Раҳимӣ ифтитоҳ намуда, нақши муваффақи академик Нуъмоноро дар рушди кимиёшиносии ватанӣ таъкид кард.

2.74.jpg - 154.02 KB
     Дар бахши музокираи ҳамоиши илмӣ академикон Улмас Мирсаидов, Карим Ҳайдаров, Ҷӯрабой Холиқов, Иззатулло Ғаниев суханронӣ намуданд.
Инак, донишномаи академик Нуъмоновро барои ҳаводорони илми кимиёшиносӣ ин ҷо вомегузорем:
Нӯъмонов Эшонқул Усмонович (с.т. 5. 11. 1919, Самарканд), химик- органики советӣ доктори илмҳои кимиё (1970), профессор (1971),
аъзо-корреспонденти Академияи Фанҳои РСС ‘Гоҷикистон (1971).
Аъзои КПСС аз соли 1944.
Иштирокчии Ҷан­ги Бузурги Ватанӣ (1941—45).
 Соли 1947 Институти давлатии педагогии Ленинободро хатм кардааст.
Солҳои 1947—71 аспирант, ҳодими калони илмӣ ва мудири ла­бораторияи химияи нефти Институти кимиёи Академияи Фанҳои РСС Тоҷикистон.
Аз соли 1971 директори ҳамин институт.

      Нӯъмонов— муалли­фи зиёда аз 200 асари илмӣ ва илмию оммавӣ. Тадқиқоти ӯ ба таркиби компонентҳои ғайри карбогидридии нефтҳои ҷануби Осиёи Миёна (пайвастҳои органикии сулфур, нит­рогеи, металлдор ва аналогҳои синтезии онҳо), қатори гомологӣ ва ҳосилаҳои функсионалии тиаинданҳо бахшида шудааст. Нӯъмонов тадкиқоти илмиро ба фаъолияти педагогӣ пайваста, дар мактабҳои олӣ кимиёи органикӣ ва курсҳои махсуси назариявии онро таълим медиҳад. Нӯъмонов ра­иси правленияи тоҷикистонии Ҷамъияти умумииттифоқии химикҳои ба номи Д. И. Менделеев ва раиси сек­сияи кимиёи Комитети терминоло­гия ва координасияи мавзӯъҳои хи­мия дар республика мебошад. Бо орденҳои Ҷанги ватанӣ (дараҷаҳои 1, 2), Ситораи Сурх ва медальҳо мукофотонида шудааст.

 

 

 

 

23.10.2019.

«Дар илм шоҳроҳи васеъ нест ва танҳо ҳамон касе ба қуллаҳои тобони ӯ расида метавонад, ки аз мондагӣ натарсида бо пайроҳаи сангини печдарпечи он чанголтарош часпида мебарояд».

                                                                                                      Карл МАРКС

2.74.jpg - 154.02 KB

БУНЁДГУЗОРИ МАКТАБИ ИЛМИИ КИМИЁИ НАФТӢ

 

        Сухане чанд аз фаъолияти академики шинохта, асосгузори кафедраи  кимиёи органикии Донишгоҳи миллии Тоҷикистон Эшонхон НӮЪМОНОВ

 

Сафҳаи даҳр бувад дафтари умри ҳама халқ,

Ончунон гуфт хирадманд, ки андеша гумошт.

Хуррам он кас, ки дар ин дафтари пок,

Рақами хайр кашиду асари нек гузошт

 

      Олими шинохтаи тоҷик, академики маъруф НӮЪМОНОВ Эшонхон Усмонович зодаи деҳаи овозадори Даҳбеди шаҳри Самарқанди бостонӣ буда, расо 100-сол қабл дар таърихи 15-уми июни соли 1919 дар оилаи хизматчӣ чашм ба олами ҳастӣ кушода аст. Овони  кӯдакию наврасии ӯ ба даврони душвори барқарорсозии сохти давлатдорӣ пас аз Инқилоби Кабири  Сотсиалистии Октябр мусодиф омада то таъсисёбии Ҷумҳурии Шӯравии Сотсиалистии Тоҷикистон сипарӣ гардида аст.

    Мавсуф ҳанӯз дар синни 6-солагиаш соли 1924 барои савод омӯхтан ба мактаби куҳна, яъне мактаби усули нави Абдулқодир Шакурӣ шомил шуда, пас аз 7 соли хониш онро соли 1931 бомуваффақият ба итмом расонид.

     Бо мақсади гирифтани маълумоти олӣ соли 1936 ба факултети химияи Донишгоҳи давлатии Самарқанд ба номи Алишер Навоӣ дохил шуда, онро соли 1941 хатм карда аст.Ҳангоми таҳсил бори аввал ӯро муаллими фанни химия Воҳидов ӯ ва ҳамсабақонашро ба озмоишгоҳи химиявӣ мебарад. Дар рафти машғулият нохост ба либоси Эшонхон ва ҳамсабақонаш қатраи равғани эфир мечакад.Бӯйи хуши равғани эфир- моддаи обакии зудбухор, ки аз имтизоҷи спиртҳо ва спирту туршиҳо иборат аст, моеи  зудпари равғаннамуди беранг ё зардранги бӯяш тез, ки аз баргу меваи  баъзе растаниҳои хушбӯй ҳосил мекунанд, дар атриёт ва тиб истифода мешавад ба машомаш хеле писанд меафтад.Ҳамин тариқ, донишҷӯи 17-сола Эшонхон Нӯъмонов касби химик шуданро ба худ якумрӣ пеша  менамояд.

     Ҳамзамон номбурда солҳои 1939-1940 рухсатии академӣ гирифта, ба шаҳри Сталинобод (ҳозира Душанбе) меояд ва дар мактаби миёнаи № 1, ки дар мавзеи Яккачинор воқеъ буд ба толибилмон аз фанҳои кимиё,физика, риёзиёт ва инчунин ба муаллимони ғоибхони курсҳои тайёрӣ аз фанни риёзиёт дарс гуфта аст. Он айём ӯ ҳамчун муаллими ҷавону ояндадори химия ном бароварда буд ва аксар волидайн мехостанд, ки маҳз фанни химияро ба фарзандонашон Эшонхон Нӯъмонов тадрис диҳад.Зеро ӯ қобилияту истеъдоди хонандагонро ба инобат гирифта, асосҳои ин фанро ба онҳо пурра меомӯзонд ва шавқу завқашонро нисбат ба ин фанни дақиқ боз ҳам афзун менамуд.Муаллим зимни тадрис ба шогирдон ибораи маъмули «Химия-нони саноат аст»-ро,ки аслан ба қалами Михаил Василевич Ломоносов мутааллиқ аст, бештар ба забон меовард.

Ҳамин тавр, Эшонхон Нӯъмонов ҳамчун равшангари роҳи маърифат ва хирад  маҳсуб меёфт,ки тамоми умри бобаракати худро баҳри бедории маънавӣ ва худшиносии миллӣ бахшида, чун устоди  сахтгиру серталаб бо ақлу фаросати баланд, дар он солҳои душвор бо меҳрубонию самимияти ба худ хос, дили ҳазорон шогирдонро чун шамъи рӯзгор нуру рӯшноӣ бахшида, эшонро ба шоҳроҳи  зиндагӣ  ҳидоят карда аст.

Аз ин ҷост, ки ҳанӯз аз ҳамон даврони мозӣ ва баъдан мавсуфро аҳли маориф ва илми тоҷик ҳамчун шахси соҳибмаърифату донишманд, инсони некном, омӯзгори болаёқату соҳибтаҷриба мешинохтанд ва арҷ мегузоштанд.

Оғоз гардидани Ҷанги Бузурги Ватанӣ ҳаёти осоиштаи мардумро халалдор намуд.Овози ғамгинонаи наттоқи нотакрор Левитан хатари таҳдид ба Ватанро эълон мекард, ҳеҷ як фарди меҳандӯстро бетараф гузошта наметавонист. Вақте,ки фашистони хунхор моҳи ноябри соли 1941 ба дили Ватан-шаҳри дилорои Маскав наздик мешуданд, шиори панфиловчиёни диловар «Отступать некуда, позади Москва» он рӯзҳои хатарзо аз қалби ҳама садо дода буд.Зеро он шабу рӯзҳо дар рафти задухӯрдҳо озод намудани ҳар як ваҷаб хоки муқаддаси Ватани азизамон бори хеле гарон маҳсуб меёфт.

Ҷанги Бузурги Ватанӣ,ки дар таърих яке аз тӯлонитарин ҷангҳо ба ҳисоб меравад ва ба ӯ мардум-Ватанӣ, халқӣ ва муқаддас ном ниҳода буданд, фронт ва ақибгоҳро ба майдони набард ва ба як мушти пурзӯре мубаддал гардонида буд.Шиорҳои маъруфи «Ҳама барои фронт-ҳама барои Ғалаба!», «Кори мо ҳақ, мо Ғалаба мекунем!» халқро ба диловарӣ ва қаҳрамонӣ даъват менамуд.Ахбороти хуш дар хусуси пирӯзии аскарони Шӯравӣ, пурра торумор ва озод намудани шаҳру деҳаҳо аз фашистони лаину истилогари олмон барқосо паҳн гардида, мардуми ақибгоҳро рӯҳу илҳоми тоза мебахшид. Хулласи калом-Ғалабаи пурра ва сартосарӣ бар адӯ мақсади ҳамагон буд.

Омӯзгори 22-сола Эшонхон Нӯъмонов низ бетарафӣ зоҳир накарда, ихтиёрӣ ба фронт рафт. Аз моҳи январи соли 1942 то моҳи майи соли 1945 дар майдони ҳарбу зарб ҳамчун лейтенанти ротаи миномиётчиён қаҳрамонона фидокориҳо нишон дода борҳо аз зери обу оташ гузашта, барои мудофиаи ватани ҷоноҷони худ синаро сипар карда борҳо ҷароҳатҳои вазнин бардошта аст.

Баъди бозгашт ба Ватан боз ором нанишаста, меҳри шогирдону баланд бардоштани ихтисосу муҳаббат ба донишомӯзиаш боло гирифта, моҳи июли соли 1945 ҳуҷҷатҳояшро ба шуъбаи ғоибонаи факултаи табиатшиносии  Институти  давлатии педагогии Ленинобод ба номи С.М.Киров супорида, моҳи июни соли 1947 онро муваффақона хатм менамояд.Соли 1948 ӯро ба узвияти Ҳизби Коммунистии Иттифоқи Советӣ қабул менамоянд.

Сипас, фаъолияти меҳнатиашро ҳамчун лаборанти калони Институти химияи Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон оғоз бахшида, то соли 1949 дар ин даргоҳи бонуфузи илми тоҷик фаъолият намуд.Соли 1948 бо тавсияи устодаш, директори ҳамонвақтаи институт Василий Иванович Никитин ба аспирантураи Институти химияи органикии Москва ба номи Н.Д. Зелинскийи Академияи илмҳои Иттиҳоди Шӯравӣ дохил шуда, соли 1952 рисолаи номзадиашро дар мавзӯи «Таъсири фишори фавқулбаланд ба хосияти катализаторҳои сахт» таҳти роҳбарии Л.Ф. Верешагин бомуваффақият дифоъ кард.

Фаъолияти худро пас аз ҳимояи рисолаи илмӣ соли 1952 ба ҳайси мудири лабораторияи кимиёи нефти Институти химияи Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон  то соли 1971 ва ҳамзамон ба сифати мудири кафедраи кимиёи умумии Институти давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ ибни Сино (1952-1959) идома мебахшад.Дар давоми ин солҳо (ду даъват) вакили Шӯрои депутатҳои халқии шаҳри Сталинобод (Душанбе) низ интихоб шудааст.

Лозим ба тазаккур аст,ки устод Эшонхон Нӯъмонов яке аз бунёдгузорон ва нахустин мудири кафедраи химияи органикии  Университети давлатии Тоҷикистон ба номи В.И. Ленин дар солҳои 1959-1965 ба ҳисоб меравад.

    Инчунин ӯ аз соли 1958 тавре,ки зикр гардид вазифаи мудирии озмоишгоҳи (лабораторияи) химияи нефти Институти химияи Академияи илмҳои  Ҷумҳурии Тоҷикистонро ба зимма дошт. Соли 1971 бо тавсияи бевоситаи  Президенти Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон, академик Муҳаммад Сайфиддинович Осимӣ, баъд аз солҳои тӯлонӣ роҳбарӣ кардани нахустин директори Институти химияи АИ ҶТ Никитин В. И. (ки алъон институти мазкур номи ӯро дорад), аз байни тоҷикон директори Институти химия таъин гардида, то соли 1988 таҳти сарварии хирадмандонаи ин абармарди илму маърифат (М.С. Осимӣ дар назар аст) пурмаҳсул ифои вазифа намуда аст. Дар давраи фаъолияти назарраси ӯ Институти химияи АИ  ҶТ ба яке аз институтҳои пешқадам табдил ёфта, аз ҷиҳати омода намудани кадрҳои илмии баландихтисос ҷойи аввалро дар сатҳи ҷумҳурӣ ва иттифоқ ишғол менамуд. Илова бар ин  дар давраи роҳбарии Эшонхон Нӯъмонов заминаҳои моддию техникии институт хело ҳам мустаҳкам ва олимони тоҷик дар ин муддат ба як идда дастовардҳои зиёди илмӣ ноил гардида, рушду нумӯи илми  химияи ватаниро таҳким бахшида буданд.

Беҳуда нест,ки ҳар сол дар институти мазкур ба хотири гиромидошти хотираи неки директори собиқадори он Эшонхон Нӯъмонов мунтазам «Хонишҳои Нӯъмоновӣ» гузаронида мешаванд. Ин падида гувоҳ аз мавқеи босазо ва обрӯю нуфузи академик Нӯъмонов мебошад Эшонхон Нӯъмонов гарчанде,ки соли 1988 бо хоҳиши худ аз мансаби директори институт сабукдӯш гардида бошад ҳам, аммо бо хоҳиши шогирдон то рӯзи вафоти худ-29-уми ноябри соли 1992 ҳамчун директори ифтихории он ба шумор мерафт.

Фаъолияти илмӣ ва омӯзгории устод Нӯъмонов бисёр густурда ва доманадору шоиста аст. Ӯ соли 1972 дар мавзӯи «Унсурҳои гетероатомии нафти депрессияи Тоҷикистон» рисолаи докториашро ҳимоя намуда аст, ки он аҳамияти ҷаҳонӣ дошт.Ӯ ҳамчун узви фаъоли Шӯрои Умумииттифоқӣ оид ба нафтохимия ва Раиси Раёсати тоҷикистонии Ҷамъияти Умумииттифоқии химияшиносони ба номи Д. И. Менделеев (Москва) дар бисёр симпозиуму конфаронсҳои мамолики Олмон, Венгрия, Чехословакия, шаҳрҳои Москва, Ленинград (ҳоло Санкт-Петербург) Ригаю Таллин, Тифлису Батумӣ, Грозний, Уфа, Гуреву Новосибирск ва ғайраҳо фаъолона  ширкат варзида аст.Академик Э. У. Нӯъмонов инчунин муаллифи беш аз 250 асару мақолаҳои илмӣ ва илмӣ-оммавӣ, аз он ҷумла монографияи «Компонентҳои гетероатомии нафтҳои депрессияи Тоҷикистон» (соли 1974) мебошад.

Ба ҳайати узви Шӯрои илми кимиё ва технологияи пайвастагиҳои органикии сулфури назди Кумитаи давлатии илму техникаи Шӯрои Вазирони ИҶШС, Шӯрои илмӣ оид ба кимиёи нафти назди Шуъбаи умумӣ ва кимиёи техникии Академияи илмҳои Иттиҳоди Ҷамоҳири Шӯравии Сутсиёлистӣ, Шӯрои минтақавии химияи нафти Қазоқистон ва Осиёи Миёна, раиси бахши кимиёи Кумитаи истилоҳоти назди Шӯрои Вазирони ҶШС Тоҷикистон, раиси Шӯрои минтақавии махсуси дифои рисолаҳои номзадӣ барин  вазифаҳои ҷамъиятиро фаъолона ба иҷро расонида аст.Роҳбари кори илмии номзадиаш олими маъруф  Алексей Баландин ба шумор мерафт. Ва ӯ худро боифтихор шогирди Баландин ном мебурд.

     Эшонхон Нӯъмонов аз майдони набард ҳамчун ҷанговари асил бо ордену медалҳои зиёд баргашта аст. Чунончӣ ӯ дорандаи ду ордени «Ҷанги Бузурги Ватанӣ» дараҷаҳои 1 ва 2, инчунин ордени «Ситораи Сурх», медалҳои «Барои Ғалаба бар Олмон», «Барои фатҳи Берлин», «Барои озод кардани Прага», «25-солагии Ғалаба дар Ҷанги Бузурги Ватанӣ»,Ифтихорномаи  Фахрии Президиуми Совети Олии Ҷумҳурии Шӯравии Сотсиалистии Тоҷикистон ва  соли 1978 бо унвони ифтихории «Арбоби шоистаи илми ҶШС  Тоҷикистон» сарфароз гардида аст.

    Шодравон Эшонхон Нӯъмонов шахси фидоии илм ва меҳнатдӯст буда, пайваста бо ҳисси баланди масъулиятшиносӣ заҳмат мекашид.Ӯ то вопасин лаҳзаҳои умри бобаракати хеш, барои рушди маориф ва илми тоҷик хидмати босазо карда, дар ҷомеа мавқеи сазовори худро пайдо карда буд.Рӯзгор ва осори ӯ барои шогирдон, олимону омӯзгорон ва насли имрӯза намунаи ибрат ба шумор меравад. Хотираи неки ин фарди ватандӯст,олими асил, марди соҳибхираду донишманд ва инсони равшанзамир ҳамеша дар қалбҳо боқӣ хоҳад монд.Ба фармудаи Фаридаддуни Аттор:

                              

Роҳбари ҷонат дар ин торикҷой,

Ҷавҳари илм асту илмат ҷонфизой.

 

Мухбирҷон КЕНҶАЕВ,

журналист

 

 

 

 

Саҳм гузоштан дар рушди сайёҳии Ҷумҳурии Тоҷикистон тақозои шаҳрвандии ҳар яки мост

 

 

 

 

     2.75.jpg - 19.93 KB

       Соҳаи сайёҳӣ аз сердаромадтарин соҳаҳои иқтисодиёт дар ҷаҳони имрӯза ба ҳисоб рафта,  дар аксари кишварҳои олам ба даромади асосии аҳолӣ табдил ёфтааст. Аз ин лиҳоз ин соҳа дар Тоҷикистон зери таваҷҷуҳи доимии Асосгузори сулҳу Ваҳдати миллӣ-Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон Ҷаноби Олӣ муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон қарор дорад. Маҳз бо ташаббус ва ибтикори бевоситаи созандаву бунёдкоронаи Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ-Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон бо мақсади ривоҷу равнақ ва вусъат бахшидан ба рушди сайёҳӣ, соли 2018 “Соли рушди сайёҳӣ ва ҳунарҳои мардумӣ”, ва солҳои 2019-2021 “Солҳои рушди деҳот, сайёҳӣ ва ҳунарҳои мардумӣ”  эълон гардиданд. Ва инчунин бори нахуст дар Тоҷикистон Стратегияи рушди сайёҳӣ барои давраи то соли 2030 ва Барномаи рушди сайёҳӣ дар Ҷумҳурии Тоҷикистон барои солҳои  2018-2020  тасдиқ ва ба мавриди иҷро қарор дода шуд. Як ќатор имтиёзҳои андозиву  гумрукӣ, аз ҷумла дар тӯли панҷ соли аввали фаъолият аз андози фоида озод кардани ширкатҳои навтаъсиси сайёҳӣ, аз андоз аз арзиши иловашуда ва боҷи гумрукӣ озод намудани воридоти таҷҳизот ва маводи сохтмонӣ барои сохтмони иншооти сайёҳӣ, аз ҷумла меҳмонхона, осоишгоҳ, истироҳатгоҳу табобатгоҳ, марказҳои сайёҳӣ ва дигар иншооти сайёҳӣ, ба андозаи 50 фоиз коҳиш додани меъёри боҷи гумрукӣ барои воридоти автомашинаҳои нави сабукрав, ҷорӣ гардидана  низоми раводиди электронӣ ва  низоми соддакардашудаи дастрас намудани раводид, ки  кишвари моро ба панҷгонаи беҳтарин аз рӯи низоми соддаи пешниҳоди раводид шомил гардонид,  бунёд гардидани “Кохи Наврӯз”,ки ба сифати муъҷизаи муосир муаррифӣ гардида, ба қатори 8 муъҷизаи Созмони Ҳамкории Шанхай пазируфта шуд, таъсис ёфтани милитсияи сайёҳӣ ҷиҳати таъмини бехатарӣ барои сайёҳон ва меҳмонони кишвар - дастовардҳои  муҳими соҳаи сайёҳӣ шуморида шуда, барои ҷалби бештари сайёҳон ва ташрифи такрории онҳо мусоидат менамоянд.

     Зикр кардан ба маврид аст, ки сирф таҳти роҳбарии бунёдкоронаи раиси шаҳри Душанбе Рустами Эмомалӣ дар як муддати кутоҳ шаҳри Душанбе симои худро дигар намуда, ба як макони тамошобоби сайёҳӣ мубаддал гаштааст. Ин ба рушди сайёҳии пойтахт мусоидат намуда, боиси он гардид, ки шаҳри Душанбе пойтахти сайёҳии кишварҳои Созмони ҳамкории иқтисодӣ барои солҳои 2020-2021 интихоб шуда, ба даҳгонаи беҳтарин шаҳрҳои Иттиҳоди Давлатҳои Мустақил барои саёҳати тирамоҳӣ шомил гардид.

      Дар тули солҳои охир баҳри муаррифии имкониятҳои сайёҳии Тоҷикистон, баимзорасонии созишномаҳо ва ҷалби сармоя ба рушди инфрасохтори соҳа бо ташаббуси Кумитаи Рушди сайёҳии назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон форумҳо ва намоишгоҳҳои сайёҳии сатҳи байналмилалӣ баргузор гардида истодаанд. Аз ҷумла Форум ва намоишгоҳи байналмилалии сайёҳии “Тоҷикистон -2019”, ки аз 8-10 августи соли 2019 дар Душанбе ҷараён гирифт беш аз 40 санади ҳамкорӣ байни ниҳодҳои марбутаи сайёҳӣ ва ширкатҳои сайёҳии Ҷумҳурии Тоҷикистон бо ташкилотҳои марбутаи байналмилалӣ, мақомоти дахлдори кишварҳои алоҳида ва ширкатҳои сайёҳии хориҷӣ дар бахши сайёҳӣ ба имзо расонида шуд. Ин яке аз даҳҳо намоишгоҳҳое мебошад, ки симои Тоҷикистонро ба сифати кишвари саршор аз ғановати сайёҳӣ ва мардуми онро меҳмондору меҳмонпазир муаррифӣ менамояд.

         Мавриди қайд аст, ки дар натиҷаи тадбирҳои амалигашта натиҷаҳои назаррас ба амал оварда шуданд. Дар соли 2018 тибқи ҳисоботи оморӣ, ба ҷумҳурӣ 1 миллиону 154 ҳазору 478 нафар ба ҳайси сайёҳ сафар намуданд, ки нисбат ба соли 2017 дуюним баробар зиёд мебошад. Ин нишондод кишвари моро   аз рӯи афзоиши шумораи  сайёҳон дар ҷаҳон ба ҷойи аввал бурда расонд. Аз рӯи маълумоти Созмони ҷаҳонии сайёҳӣ соли 2018 теъдоди сайёҳоне, ки аз кишвари мо дидан намуданд, 190 фоиз афзудааст, ки дар руи олам чунин натиҷа беназир мебошад.

Тибқи таҳлилҳои оморӣ дар нуҳ моҳи соли ҷорӣ алакай ба ҷумҳурӣ 946.442 нафар шаҳрвандони хориҷӣ ворид гардидаанд, ки аз ин нишондод 901.096 нафарашон ҳамчун сайёҳ арзёбӣ мегардад.

      Аз натиҷаҳои зикршуда маълум мешавад, ки таваҷҷуҳи сайёҳон ба Тоҷикистон сол аз сол бештар гардида, рушди соҳаи сайёҳӣ назаррас мебошад. Аммо баяд қайд кард, ки саҳм гузоштан дар рушди сайёҳӣ натанҳо вазифаи мақомотҳои соҳавӣ буда, балки тақозои шаҳрвандии ҳар яки мову шумост. Ба ҳар як шаҳрванди Ҷумҳурии Тоҷикистон шарт ва зарур аст, ки дар нумуи соҳаи сайёҳӣ “бо таблиғу ташвиқ намудани маконҳои сайёҳии кишвар ба воситаи сомонаҳои иҷтимоӣ, талош баҳри ҳифз ва афзоиши набототу ҳайвоноти нодир, арҷгузорӣ ба меросҳои таърихию фарҳангӣ, аҳамияти ҷиддӣ додан ба эгологияи кишвар, истифода бурдани ҳунарҳои худ ҷиҳати зиёд гардонидани армуғонҳои миллӣ, аз худ кардани  забонҳои хориҷӣ барои муошират бо сайёҳон, муносибати хуб бо меҳмонони кишвар” саҳмгузор бошанд. Алалхусус истиқоматкунандагони  деҳотҳо  бояд  ба ин соҳа таваҷҷуҳи хосса диҳанд. Сайёҳ шахсест, ки маблағи муайянеро барои ба ҳадафҳои худ расидан гирифта аз ҳудуди ҷои истиқомати доимии худ баҳри шиносоӣ бо халқ, забон, фарҳанг, таъриху тамаддуни дигар манотиқ ва тамошои маконҳои таърихию манзараҳои зебои онҳо берун мешавад. Сайёҳ ҳар ҷое, ки зиёдтар вақт гузаронад мардуми он минтақа даромади иқтисодии бештар меёбанд. Чунин минтақаҳои кишвари мо деҳотҳо ба шумор мераванд. Сайёҳон баъд аз ду-се рӯзи истироҳат дар шаҳри Душанбе ба деҳотҳо равона мешаванд.  Зеро, ки беш аз 73 фоизи аҳолии кишвар дар деҳот  зиндагӣ мекунанд ва расму оин ва анъанаҳои қадимае, ки то имрӯз дар онҳо ҳифз шудаанд таърихи тамаддуну фарҳанги кишварро нишон медиҳанд. Табиати тоза, куҳҳои осмонбӯс ва ҷанбаҳои зикршуда боиси ҷолибияти деҳаҳо нисбати сайёҳон мебошанд.

     Дар қаламрави Ҷумҳурии Тоҷикистон навъҳои  гуногуни туризм аз қабили: эгологӣ, куҳгардӣ, аграрӣ, таърихию фарҳангӣ, табобатию солимгардонӣ ва дигар намудҳои он мавҷуданд, ки ба ҳар як куҳнавард, забондон, муаррих, табиби халқӣ, ҳунарманди асил имконият медиҳанд, ки аз касбу маҳорату малакаи хеш истифода бурда баҳри рушди сайёҳӣ, баланд бардоштани сатҳи зиндагии худ ва  иқтисодиёти кишвар саҳмгузор бошанд.

     Асосгузори сулҳу Ваҳдати миллӣ- Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар паёми худ ба Маҷлиси Олии Ҷумҳурии  Тоҷикистон сайёҳиро яке аз соҳаҳои муҳими бо шуғл фаро гирифтани аҳолии қобили меҳнат, омили баланд бардоштани сатҳи зиндагии мардум ва рушди дигар соҳаҳои хизматрасониву истеҳсолӣ, инчунин, муаррификунандаи таъриху фарҳанг, табиат ва анъанаҳои миллӣ арзёбӣ карданд.

    Воқеан  ин соҳа арзандаи саҳмгузорист, пас набояд ғофил монд.

      магистри  курси 2-и

Институти омӯзиши масъалаҳои

 давлатҳои Осиё ва Аврупо”-и АИҶТ,

Мунаввари Ғайрат

 

 

 

 

Мулоқоти Президент Ҷумҳурии Тоҷикистон бо як гурӯҳ иштирокдорони Симпозиуми байналмилалии илмӣ

Имрӯз дар таърихи 22.10.2019, соати 09:00 дар Китобхонаи миллӣ бо иштироки Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон Симпоизиуми байналмилалии илмии "Пажуҳиш дар фарҳанги бостон: аз дирӯз то имрӯз" ба кор ҳусни оғоз бахшид.

2.73.jpg - 180.63 KB
      Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, Пешвои миллати тоҷикон зимни суханронии табрикии хеш иқрор намуд, ки кадом омил ӯро барои ширкат варзидан дар ҳамоиши илмӣ водор сохтааст:
"Ман пеш аз Президент будан инсон ҳастам ва мисли ҳамаи шумо ба ғизои маънавӣ эҳтиёҷ дорам ва ҷиҳати бардоштҳои маънавӣ тасмим гирифтам дар Симпозиум иштирок кунам".
     Ҳангоми суҳбат бо Масъуди Миршоҳӣ, ки номбурда аз саҳми Эмомалӣ Раҳмон дар густариши фаъолияти Анҷумани тоҷикон ва форсизабонони ҷаҳон "Пайванд" ибрози назар намуд, таваққуф кард ва дар посух бар он, Президенти мамлакат аз эҳёи кори ин анҷуман ибрози андеша намуда, омодагии хешро ҷиҳати баргузории он баён кард.
Ҳангоми баррасии нақши таърихию фарҳангии силсилаи Сомониён, Президенти кишвар бо ваҷд сухан карда, тасмими хешро ҷиҳати истиқбол аз 1100 - солагии Сомониён ва новобаста аз вокунишҳои бархе аз ҳаммеҳанон ба СММ муроҷиат мекунад. Илова бар ин, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон аз уламои дохиливу хориҷӣ даъват намуд, ки дар баррасии таърих ва ҷомеашиносии марбут ба ниёкони мо сахткӯш бошанд.
Дар табрикоти Президенти кишвар эҳё намудани ҷашнҳои миллӣ чун Наврӯз, Меҳргон, Сада ва Тиргон, пажуҳиши ихтисосӣ дар таърихи сиёсӣ, ва фарҳанги миллӣ, баррасии афроди таърихии интелектуал мисли Ҷамшед, Куруши Кабир, Исмоили Сомонӣ ва дигарон, эҳёи давлатдории миллӣ ва боз чандин равандҳои таҳқиқӣ мавриди баррасӣ қарор гирифтанд.
Президенти ҶТ мутазаккир шуд, ки бинобар муаррифии шахсияти таърихӣ чун Абуҳанифа Нуъмон ибни Собит бисёриҳо аз ӯ ва осораш бехабар буданд ва маҳз ҳамин бехабарӣ боис мешавад, ки анбуҳи бузург ба хурофотгароӣ пардозанд, чунки бехабарӣ бесаводист ва камсаводро сӯиистифода кардан айни муддаост.
Дигар масоил, ки дар сухани ифтитоҳии Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон таконбахш буд, аз ориёӣ будани тоҷикон маншаъ мегирад ва маҳз ориётабор будани тоҷикон онҳоро то кунун фарҳангофарин сохтааст.
Масъуди Миршоҳӣ — раиси Анҷумани “Рӯдакӣ”-и Фаронса, Мария Дрожжина — мусиқишинос, корманди Консерваторияи шаҳри Новосибирски Федератсияи Русия, Ромин Фарҳангӣ — раиси Бунёди “Манучеҳри Фарҳангӣ”- и ИМА, Ҳуммер Абрамиён — раиси фарҳангистони “Куруши Бузург”-и Австралиё, профессор Ҳусейн Содиқӣ аз Швейтсариё, Бобур Ҳамидов аз Ӯзбекистон ва шоир Масъуди Сипанд аз ИМА дар тақвияти сухани Президенти кишвар маърӯзаҳо намуданд.
Ҳамоиш имрӯзу фардо идома меёбад...