joomla
free templates joomla

ҶАЛАСАИ ТАНТАНАВӢ ДАР РӮЗИ ПРЕЗИДЕНТ

        Имрӯз дар таърихи 16.11.2019 дар толори Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон бахшида ба Рӯзи Президенти кишвар маҷлиси тантанавӣ бо иштироки олимон баргузор гардид.

Ҷаласаро президенти Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон, академик Фарҳод Раҳимӣ ҳусни оғоз бахшида, бо муқаддимаи аҷргузорӣ ҷиҳати баҳогузории таърихӣ ба корномаи Президенти мамлакат Эмомалӣ Раҳмон суханронӣ кард. Номбурда қайд намуд, ки истиқбол аз фаъолияти Президенти мо чӣ дар дохил ва чӣ дар хориҷи Меҳан аз он шаҳодат медиҳад, ки дар давоми 25 соли ахир мо, тоҷикон таҳти раҳбарии Эмомалӣ Раҳмон ҳамаҷониба рушд намудем.

2.90.jpg - 99.09 KB
        Дар ҷаласаи тантанавӣ ноиби президенти АИ ҶТ, узви вобастаи АИ ҶТ Муҳаммад Абдураҳмон, директори Институти таърих, бостоншиносӣ ва мардумшиносии ба номи Аҳмади Дониши АИ ҶТ, профессор Насруллоҳи Убайдуллоҳ, Шоири халқии Тоҷикистон, доктори илмҳои филология Аскар Ҳаким ва дигарон бо маърӯзаҳо суханронӣ намуда, рӯоварии Президенти Тоҷикистонро ба таърих, фарҳанг ва тамаддуни ниёкон, ниҳоди президентӣ дар кишвар ва масоили марбут ба давлатдории муосирро мавриди баррасӣ қарор доданд.
Дар анҷоми ҷаласа Фарҳод Раҳимӣ ҳозиринро бо Рӯзи Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон табрик намуд.

2.91.jpg - 130.92 KB

 

 

 

 

 

Таҷлили Рӯзи Парчами давлатӣ дар Академияи илмҳо

          Имрӯз (22.11.2019),  дар толори Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон бахшида ба Рӯзи Парчами миллӣ (24-ноябр) маҷлиси тантанавӣ баргузор гардид.
    Ҷаласаро ноиби президенти Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон  Муҳаммад Абдураҳмон ифтитоҳ намуда, ҳозиринро  ба ин санаи мубораку фархунда  табрику таҳният намуд.

2.87.jpg - 105.61 KB

    Сипас, тибқи рӯзномаи маҷлис маърӯзаҳои илмӣ ва таърихии  Буризода Эмомалӣ Бозор, доктори илмҳои ҳуқуқшиносӣ, мудири шуъбаи таърихи давлат ва ҳуқуқи Институти фалсафа, сиёсатшиносӣ ва ҳуқуқи ба номи А. Баҳоваддинови АИ ҶТ, дар мавзӯъҳои  "Парчам  дар таърихи давлатдории тоҷикон";  Саидов Абдуманон,  доктори илмҳои фалсафа, мудири шуъбаи фалсафаи иҷтимоии Институти фалсафа, сиёсатшиносӣ ва ҳуқуқи АИ ҶТ, "Фалсафаи Парчами миллӣ" ва  Исрофилниё Шарифмурод, доктори илмҳои филологӣ, сарходими илмии Институти забон ва адабиёти ба номи Рӯдакии АИ ҶТ,  "Парчам ва парчамдорӣ дар адабиёти тоҷик"  шунида шуд.

2.88.jpg - 121.45 KB

 

ФАЙЛАСУФЕМ Ё ФАЛСАФАШИНОС?

       Бо қарори ЮНЕСКО ҳамасола панҷшанбеи савуми моҳи ноябр Рӯзи байналмилалии фалсафа ҷашн гирифта мешавад.

Аз ҳамин хотир, дар маҷлисгоҳи Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон бахшида ба Рӯзи байналмилалии фалсафа Конференсияи илмӣ - назариявӣ таҳти унвони "Масоили фалсафии замони муосир ва омӯзиши он дар Тоҷикистон" баргузор гардид.

2.81.jpg - 88.96 KB
       Ҳамоишро ноиби президенти Академияи илмҳои ҶТ Муҳаммад Абдураҳмон ифтитоҳ намуда, аҳли толорро бо Рӯзи байналмилалии фалсафа табрик намуд.
Маърӯзаи доктори илмҳои фалсафа Р.З.Назаралиев таҳти унвони "Файласуфем ё фалсафашинос?" музокираҳоро дар ҳамоиш ба вуҷуд овард.
Воқеан, олиме, ки фалсафаро меомӯзад, чун фалсафашинос дониста мешавад, аммо файласуф донишмандест, ки ҳамадон маҳсуб мешавад.
Ҳамаи файласуфону фалсафашиносону афроди моил ба фалсафаро бинобар фарорасии Рӯзи байналмилалии фвалсафа табрик менамоем....

2.82.jpg - 129.58 KB

 

 

 

 

 

80-солагии академик РАҲИМ МАСОВ

2.84.jpg - 177.13 KB

      Имрӯз (15.11.2019), соати 10:00 дар толори Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон Конференсияи илмӣ - амалии "Академик Раҳим Масов ва рушди илми таърихи ватанӣ" ба ифтихори 80 - солагии пажуҳишгари зиндаёд барпо гардид, ки дар он олимон ва ҳаводорони осори таърихии донишманд иштирок намуданд.

2.85.jpg - 97.39 KB

Бояд иқрор кард, ки нақши академик Раҳим Масов дар эҳёи ҳақиқати таърихӣ ва марбут ба гузаштаи дуру наздики тоҷикон бағоят арзишманд буда, саҳмгузор дар сарнавишти минбаъдаи миллии мо, тоҷикистониён маҳсуб мешавад.

2.86.jpg - 117.46 KB

                                                                               Ин ҷо зиндагиномаи донишмандро пешниҳод мекунем:

      Раҳим Масов 16 ноябри соли 1939 дар деҳаи Мдехарви ноҳияи Ванҷи Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон дар оилаи деҳқони камбизоат чашм ба олами ҳастӣ кушодааст. дар хонаи кӯдакони шаҳри Хоруғ ва баъдан дар мактаб-интернати Душанбе таълиму тарбия гирифта, соҳиби маълумоти миёна гардид. Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи В. И. Ленинро хатм кардааст (1961), ихтисос — «таърихи СССР»). Ӯро барои кор ба Институти таърих, бостоншиносӣ ва мардумшиносии ба номи Аҳмади Дониши Академияи илмҳои Академияи илмҳои ҶШС Тоҷикистон тавсия карданд. Аз моҳи августи соли 1961 Раҳим Масов дар ин муассисаи бонуфузи илмии ҷумҳурӣ оғози фаъолият карда, аз тамоми зинаҳои илмию маъмурии он гузаштааст.

Солҳои 1961—1964 ба ҳайси лаборанти калони Институти таърих, бостоншиносӣ ва мардумшиносии ба номи Аҳмади Дониши Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон кор карда, аз соли 1964 то соли 1967 дар аспирантураи Академияи илмҳои ҶШС Тоҷикистон шуғли таҳсили назарияи тахассусӣ ва доир ба мавзӯи рисолавӣ таҳқиқи илмӣ намудааст. Соли 1967 рисолаи номзадиашро, ки дар ҷумҳурӣ нахустин таҳқиқоти таърихнигории замони шӯравӣ ҳисоб меёфт, дифоъ карда, дар ин самт бо ҷиддияти том тадқиқотро идома медиҳад.

Раҳим Масов солҳои 1974—1988 дар мақоми мудири шӯъбаи таърихи ҷамъияти шӯравии Институти таърих, бостоншиносӣ ва мардумшиносии ба номи Аҳмади Дониши АИ ҶШС Тоҷикистон ифои вазифа дошт.
Натиҷаи заҳмати муттасил буд, ки соли 1982 Раҳим Масов рисолаи доктории худ «Таърихнигории сохтмони сотсиалистӣ дар Тоҷикистон»- ро дар муассисаи аввалдараҷаи илмии Иттиҳоди Шӯравӣ, Институти таърихи Академияи илмҳои Иттиҳоди Ҷамоҳири Шӯравии Сотсиалистӣ (ш. Маскав) бо мувафаққият дифоъ намуда, соҳиби баландтарин дараҷаи илмӣ ва баъди чанде барои дастовардҳои илмию таълимӣ ба унвони профессор мушарраф гардид.
Соли 1988 Раҳим Масовро ба ҳайси сарварии Институти таърих, бостоншиносӣ ва мардумшиносии ба номи Аҳмади Дониши Академияи илмҳои ҶШС Тоҷикистон интихоб намуданд. Солҳои 1988 то 2015 Раҳим Масов роҳбарии Институти таърих, бостоншиносӣ ва мардумшиносии ба номи Аҳмади Дониши Академияи илмҳои Тоҷикистонро ба уҳда дошт.
Аввалин падидаҳои ин усули ҳақиқатнигории таърихӣ дар таҳқиқоти бунёдии «Таърихнигории Тоҷикистони шӯравӣ» (1978), «Таърихи илми таърих ва таърихнигории сохтмони сотсиалистӣ дар Тоҷикистон» (1988) ва дигар китобу мақолаҳои муаллиф ба мушоҳида мерасад.
Соли 1991 рӯи чопро дидани китоби Раҳим Масов «Таърихи табартақсим», бемуболиға гардише буд, дар тафаккури нави таърихнигории ҷумҳурӣ. Ин таҳқиқот ба диди наву фаҳмиши воқеъбинонаи омӯзиши таърих ибтидо гузошт.
Китоби навбатии олим "Тоҷикон, бо мӯҳри «комилан сиррӣ», соли 1995 ба аҳли ҷомеа пешкаш гардид. Ин гадқиқот ба даврае рост омад, ки аз як тараф алангаи ҷанги шаҳрвандӣ идома дошт, аз тарафи дигар, торафт бештар авҷи ҷунбиши худшиносии миллӣ боло мегирифт ва дар ин фаъолшавии ҳисси миллӣ бешак таъсири китоби пешинаи ӯ эҳсос мешуд.
Китоби навбатии устод «Тоҷикон: фишороварӣ ва ассилимилятсия» (2003), ки давоми мантиқии китобҳои қаблиаш «Таърихи табартақсим» ва «Тоҷикон: таърих бо мӯҳри комилан сиррӣ» ҳисоб меёбад, боз як исботи раванди раднашавандаи содиқ будани ӯ ба принсипи воқеъбинонаи ин ҳақиқатнигори таърих мебошад. Ҳарчанд академик Раҳим Масов ба умдатарин масъалаҳои таърихи замони наву муосир таваҷҷуҳи хосса зоҳир мекунад, вале таҳлили муттасили даврони ниҳоят печидаи эҳёи навини давлатдории халқашро ҳамеша дар маркази назар нигоҳ медорад. Мисоли равшани ин серталабӣ дар китоби ахиран рӯи чоп дидаи олим, «Тоҷикон: таърихи фоҷиаи миллат» (Душанбе: «Ирфон»,2008. — 536 с.) равшан ба назар мерасад.

 

ҚОНУНИ АСОСӢ МАТНИ ФИШУРДАИ ҚОНУНҲОСТ

      Имрӯз (29.10.2019) дар маҷлисгоҳи Академияи илмҳои ҶТ ҳамоиши илмӣ-амалӣ дар мавзӯи "Конститутсияи Ҷумҳурии Тоҷикистон ва рушди соҳаҳои ҳуқуқ дар замони истиқлолият" бахшида ба 25 - солагии қабули Қонуни асосии Ҷумҳурии Тоҷикистон барпо шуд.

     Конференсияро президенти Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон, академик Фарҳод Раҳимӣ ифтитоҳ намуда, ҳозиринро бо фарорасии 25 - умин солгарди қабули Конститутсияи ҶТ табрик кард.

2.79.jpg - 108.15 KB
      Дар Конференсияи мазкур узви вобастаи АИ ҶТ Раҳимзода М.З., вакили Маҷлисинамояндагони Маҷлиси Олии ҶТ, профессор Муртазозода Ҷ.С., профессор Буризода Э.Б, профессор Абдуҷаллилов А. ва дигарон маърӯза намуда мавзғҳои гуногуни ба Қонуни асосӣ иртиботдоштаро баррасӣ намуданд.
     Конститутсияи кишвар тибқи моддаи шашум эълон мекунад, ки "Ифодаи олии бевоситаи ҳокимияти халқ раъйпурсии умумихалқӣ ва интихобот аст".
Чунонки маълум аст, шарти асоси демократияро ҷомеашиносон дар ҷудо шудани ҳокимияти давлатӣ ба шохаҳои гуногун маҳсуб медонанд ва чунин иртибот пайдо кардани қонунгузорӣ ҳанӯз дар аҳди Олӣ Сосон роҳандозӣ мешуд. Қонуни асосии ҶТ низ шохаҳои асосии ҳокимияти давлатиро ба ҳокимияти қонунгузор, иҷроия ва судӣ тақсим намудааст.
Аммо Қонуни асосӣ маҷмаи фишурда ва матни асосии ҳамаи қавонин буда, дар он роҳҳои асосии фаъолият ифшо мешавад.
Ҳоли ҳозир, ғолибан афроди ҷомеаи шаҳрвандӣ аз минбарҳо сухан карда, пешниҳодҳо ҷиҳати бекор кардани моногамия ва татбиқ намудани бисёрзаниро таблиғ менамоянд, гӯё онҳо бо ин амали хеш аз манофеи миллӣ дифоъ мекунанд, вале ҳеҷ гуна таблиғ бо риояти қонунгузории дохили кишвар ҳамоҳанг намебошад.
Қонуни асосӣ ҳангоми баррасии Тоҷикистон ба ҳайси кишвари мустақил тақсимнашаванда ва дахлнопазир будани онро изҳор кардааст ва гурӯҳу ташкилоти мухталифи сиёсӣ, ки фаъол мебошанд, бояд корбурди хешро мутобиқ ба талаботи Қонуни асосӣ дар амал татбиқ намоянд. Аз ин хотир, дар татбиқи сиёсат ва фаъолияти сиёсӣ майлони чапу рост ва ошкору ниҳон роҳандозӣ шудани ҳадафҳои сиёсии кишвари бегона қатъиян манъ аст: "Дар Тоҷикистон фаъолияти ҳизбҳои сиёсии дигар давлатҳо, таъсиси ҳизбҳои хусусияти миллӣ ва динидошта, инчунин маблағгузории ҳизбҳои сиёсӣ аз ҷониби давлатҳо ва созмонҳои хориҷӣ, шахсони ҳуқуқӣ ва шаҳрвандони хориҷӣ манъ аст". (Моддаи 8).
Бахши муҳимтарини Қонуни асосӣ ҳуқуқу озодиҳои шаҳрванд мебошад, ки аз интихоби Раиси Ҷумҳур шуруъ шуда, бо ҳифзи талаботи он анҷом мепазирад. Аз ҷумла дар моддаи 17 омадааст: "Ҳама дар назди қонун ва суд баробаранд. Давлат ба ҳар кас, қатъи назар аз миллат, нажод, ҷинс, забон, эътиқоди динӣ, мавқеи сиёсӣ, вазъи иҷтимоӣ, таҳсил ва молу мулк, ҳуқуқу озодиҳоро кафолат медиҳад.

   Мардон ва занон баробарҳуқуқанд".

2.80.jpg - 118.41 KB