joomla
free templates joomla

ҶАҲОНБИНИИ ИЛМӢ ТАЪМИНИ РУШД МЕБОШАД

      Нишасти матбуотии Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон бо намояндагони воситаҳои ахбори умум (10 феврали соли 2020, соати 9.00, Маркази ҷумҳуриявии матбуот)Нишастро президенти Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон, академик Фарҳод Раҳимӣ ифтитоҳ намуда, қайд намуд, ки аз ҳамкорӣ бо рӯзноманигорон хушҳол аст. Номбурда муфассалан аз фаъолияти илмӣ ва илмию ташкилии АИ ҶТ дар соли 2019 ҳисоботи мухтасар пешниҳод намуд.

3.7.jpg - 164.04 KB

    Корманди АМИТ "Ховар" Мавҷуда Анварӣ дар ҷараёни суол-посух иштирок карда, аз ҷашни "Тиргон" пурсид. Ҳангоми баёни посух Фарҳод Раҳимӣ иброз намуд, ки тибқи маохиз Тиргон ҷашни даъвати борон аст ва ба фасли тобистон рост меояд.
Ба суолҳои рӯзноманигор Елена Батинкова директори Маркази омӯзиши пиряхҳо Абдулҳамид Қаюмов ҷиҳати пешгирӣ аз раванди обшавии пиряхҳо посух дод.

3.8.jpg - 137.74 KB

    Рӯзноманигор аз ширкати "Россия - сегодня" Фахриддини Холбек суолгузорӣ намуд, ки теъдоди се-чаҳор нафар кормандони илмии АИ ҶТ ба ҷурми ҳамкорӣ доштан бо созмони террористии "Ихвон-ул-муслимин" боздошт шудаанд ва ин рухдодро хоҳиш намуд шарҳ дода шавад. Президенти АИ ҶТ Фарҳод Раҳимӣ ин мавзӯро шарҳ дода, қайд намуд, ки ҳанӯз мо аз муассисаҳои қудратии кишвар мактубе ё худ иттилооте ҷиҳати маҳкумшавии се корманди АИ ҶТ нагирифтаем. Фақат медонем, ки се нафар боздошт шудааст.
Рӯзноманигор Зарангез Гурдакова суол кард, ки чаро илм ба таври зарурӣ таблиғ намешавад.

3.9.jpg - 199.08 KB

     Раҳимӣ иқрор намуд, ки ҷаҳонбинии илмӣ бо сабаби дилбохтагии динию мазҳабӣ кам таблиғ мешавад, чунки аксар шаҳрвандон дар банди хурофот гирифторанд. Дар чунин авзоъ мо бояд беш аз пеш ба илм ва дастовардҳои он рӯ оварем.

 

 

 

Пресс-релиз барои намояндагони воситаҳои ахбори умум оид ба фаъолияти Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон дар соли 2019 (10 феврали соли 2020, соати 9.00, Маркази ҷумҳуриявии матбуот)

   Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон фаъолияти илмӣ ва илмиву ташкилии худро дар соли 2019 тибқи дастуру супоришҳои Асосгузори сулҳу Ваҳдати миллӣ, Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон  дар  Паёми навбатӣ ба Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон ба роҳ монда,  нерӯи илмиро барои  тараққӣ додани таҳқиқоти илмии бунёдӣ ва амалӣ оид ба самтҳои афзалиятноки илмҳои дақиқ, табиатшиносӣ, техникӣ, гуманитарӣ ва ҷамъиятшиносӣ, ҳамоҳангсозии корҳои илмӣ-тадқиқотии академӣ, соҳавӣ ва муассисаҳои таҳсилоти олӣ, амалӣ намудани сиёсати илмию техникӣ, таҳлили рушди иҷтимоиву иқтисодӣ ва илмиву технологии Ҷумҳурии Тоҷикистон ва таҳияи тавсияҳои дахлдор, омӯзиши дастовардҳои илм ва техноло­гияи ҷаҳонӣ, мусоидат ба истифодаи ин дастовардҳо дар рушди иқтисодӣ ва иҷтимоии Ҷумҳурии Тоҷикистон ва муайян кардану дастгирӣ намудани муҳаққиқони ҷавони лаёқатманд, мусоидат ба рушди эҷодии олимони ҷавон, тарбияи кадрҳои илмии тахассуси олӣ равона кард ва  дар ин муддат ба натиҷаҳои назаррас ноил гардид.

   Дар соли 2019  олимони  Академияи илмҳо таҳқиқотро аз рӯйи 100 мавзуъ, аз ҷумла  60 мавзӯи илмӣ-таҳқиқотии бунёдӣ, 19  мавзӯи илмӣ-таҳқиқотии амалӣ ва 21  мавзӯи илмӣ-таҳқиқотии бунёдию амалӣ идома дода, натиҷаҳои назаррас ба даст оварданд.

   Дар давраи ҳисоботӣ таваҷҷӯҳи олимони соҳаи физикаю математика, химия, геология ва техникӣ, ҳамчунин соҳаи биологӣ ва тиббии  Академияи илмҳо ба таҳқиқу омӯзиши масъалаҳои илмию техникӣ аз рӯйи самтҳои афзалиятноки  барои ҷумҳурӣ муҳим, мисли рушди гидроэнергетика; истифодаи комплексӣ ва устувори захираҳои об; истифодаи манбаъҳои ғайрианъанавии аз нигоҳи эко­логӣ тозаи барқароршавандаи энергия; коркарди технологияҳои нав; мониторинги ҳолати сейсмологӣ дар марзи мамлакат, коркарди усулҳои пешгӯӣ кардани заминларзаҳо, баҳодиҳии хатари сейсмикӣ дар ҳудуди шаҳрҳо ва маҳалҳои аҳолинишин, минтақаи сохтмони корхонаҳои калони саноатӣ ва иншоотҳои гидротехникӣ; мониторинги радиатсионӣ ва амнияти радиатсионии аҳолӣ ва муҳити зист; таҳқиқоти комплексии гуногуншаклии биологии флора ва фауна, генофонд ва захираҳои биологии Тоҷикистон ва  монанди инҳо   равона карда шуд.

Олимони соҳаи  таърих, забон, адабиёт ва иқтисод ва монанди инҳо таҳияи асари сеҷилдаи «Таърихи Тоҷикистон. Замони истиқлол», омода намудани харитаи бостоншиносии ноҳияҳои  Ҷалолиддини Балхӣ, таҳлили натиҷаи тадқиқоти ёдгориҳои ноҳияҳои Темурмалик,  Муминобод,  Айнӣ, Рашт, Шаҳритус, Фархор, омодагӣ ба таҷлили 5500-солагии Саразми бостонӣ ва ғайра, таҳқиқи таърихи фалсафаи тоҷик аз асрҳои миёна то асри ХХI, роҳҳои инкишофи ҷаҳонбинии фалсафӣ ва тафаккури фалсафиву мантиқӣ ва эҷодӣ дар Тоҷикистони соҳибистиқлол, омӯзиши масъалаҳои амнияти миллӣ дар ҷомеаи муосир, пайдоиш ва иншикофи ҳуқуқи байналмилалӣ дар  минтақаи Осиёи Марказӣ, фолклори тоҷикони дарунмарзӣ ва бурунмарзӣ, таърихи пайдоиш ва таҳаввули забони тоҷикӣ ва адабиёти тоҷикӣ, таҳияи “Фарҳанги мукаммали забони тоҷикӣ” (ҷилдҳои 2,3,4), «Фарҳанги русӣ-тоҷикӣ” (ҷилди дуюм), таҳияи Консепсияи рушди инноватсионии Ҷумҳурии Тоҷикистон, масъалаҳои иқтисодӣ - демографии оила ва ташаккулёбии сармояи инсонӣ дар шароити ҷаҳонишавӣ  ва монанди инҳоро идома доданд.

   Аз рӯйи натиҷаҳои илмии бадастомада дар давраи ҳисоботӣ аз ҷониби кормандони муассисаҳои илмии Академияи илмҳои ҶТ 2167 кори илмӣ, аз ҷумла 204 китобу монография, маҷмӯаҳои илмӣ, брошюра, тавсиянома,  1963  мақолаҳои илмӣ ва илмию оммавӣ, аз онҳо 1861  мақола  дар маҷаллаҳои илмии ҷумҳурӣ, 222 мақолаи илмӣ дар маҷаллаҳои кишварҳои ИДМ ва 141  мақола маҷаллаҳои давлатҳои хориҷи дур ба нашр расиданд.  

  Дар соли 2019 аз тарафи олимони Академияи илмҳои ҶТ 27 патенти Ҷумҳурии Тоҷикистон ва 1 патенти АвроОсиё барои ихтироот, 7 қарори мусбат оид ба додани патенти Ҷумҳурии Тоҷикистон барои ихтироот, 5 шаҳодатномаи муаллифӣ ва 5 шаҳодатнома оид ба сабти давлатии захираи  иттилоотӣ ба даст оварда шуд.

  Барои истифодаи амалӣ дар истеҳсолот қариб беш аз 25  коркард ва таклифу тавсияҳои олимони Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон пешниҳод гардидааст.

  Дар соли 2019 вобаста ба масъалаҳои муҳими илмӣ дар  Академияи илмҳо ҳамагӣ қариб 90 чорабинии илмӣ, аз ҷумла, 1 симпозиуми байналмилалии илмӣ, 12 конференсияи илмии байналмилалӣ, 29 конференсияи ҷумҳуриявӣ, 49  семинар (аз ҷумла, 3 семинари байналмилалӣ), 5  Мизи мудаввар  ва 3 мактаби тобистонаи байналмилалӣ ва 4 даври омӯзишӣ  омода ва баргузор карда шуданд.

  Дар соли 2019  Раёсати Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон 28 ҷаласа доир намуд, ки дар онҳо 140 қарор ва беш аз 660 амр мансуб ба фаъолияти илмӣ ва илмиву ташкилӣ ва корҳои молиявиву хоҷагидории Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон қабул гардиданд.  Дар давраи ҳисоботӣ 2 маҷлиси умумии АИ ҶТ, 4 ҷаласаи васеи Раёсати АИ ҶТ,  7 маҷлиси тантанавӣ  доир карда шуданд.

  Бо мақсади таъмини иҷрои бандҳои дахлдори Нақшаи  чорабиниҳо оид  ба иҷрои  вазифаҳое, ки дар  Паёми Президенти  Ҷумҳурии Тоҷикистон ба Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон  аз 26 декабри  соли 2018 зикр гардидаанд, чораҳои зарурӣ андешида шуд. Аз ҷумла:

  Банди 43.   Таҳия ва пешниҳоди лоиҳаи Барномаи давлатии такмили таълим ва омӯзиши забонҳои русӣ ва англисӣ дар Ҷумҳурии Тоҷикистон барои давраи то соли 2030; Дар ҳайати гурӯҳи кории байниидоравӣ ҷиҳати таҳияи ин Барнома  мудири  кафедраи забонҳои хориҷии назди Раёсати АИ ҶТ П. Ҷамшедов иштирок намуд ва лоиҳаи Барнома омода гардида, барои баррасӣ ба Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон пешниҳод гардид.

  Банди 44.Ба феҳристи мероси моддӣ ва ғайримоддии ЮНЕСКО пешниҳод кардани ёдгории таърихии «Ҳулбук», мусиқии «Фалак», ҷашнҳои «Меҳргон» ва «Сада»; Пешниҳоди олимони Институти таърих, бостоншиносӣ ва мардумшиносии ба номи А.Дониши АИ ҶТ  оид ба ин масъала ба Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон ва Вазорати фарҳанги ҶТ  барои баррасӣ ирсол карда шуд.

  Банди 45.  Таҳия ва пешниҳоди лоиҳаи қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи таҷлили ҷашни 5500-солагии шаҳри қадимаи Саразм дар соли 2020». Олимони Институти таърих, бостоншиносӣ ва мардумшиносии ба номи А.Дониши АИ ҶТ  якҷоя бо Вазорати фарҳанги ҶТ лоиҳаи қарори Ҳукумати ҶТ-ро омода намуданд ва он аз тарафи Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон ба тасдиқ расид. Ҳайати гурӯҳи кории Академияи илмҳо бо роҳбарии президенти АИ ҶТ Ф. Раҳимӣ,  и.в. ноиби президенти АИ ҶТ А. Муҳаммад, Институти таърих, бостоншиносӣ ва мардумшиносии ба номи А.Дониши АИ ҶТ   ва дигар шахсони масъул дар соли 2019 беш аз даҳ  маротиби аз шаҳри қадимаи Саразм дидан карда,  рафти корҳои ҳафриётӣ ва тармиму таъмириро дар ин ҷо мавриди санҷиш қарор доданд.

  14-15 марти соли 2019 дар АИ Ҷумҳурии Тоҷикистон бори панҷум ба мақсади баланд бардоштани шавқу ҳаваси донишҷӯёни муассисаҳои таҳсилоти олии ҷумҳурӣ ба омӯзиши илмҳои муосир ва муайян намудани донишҷӯёни  болаёқат барои минбаъд ба соҳаи илм ҷалб намудани онҳо Олимпиадаи ҷумҳуриявии донишҷӯёни муассисаҳои таҳсилоти олии ҷумҳурӣ барои дарёфти «Ҷоми Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон» гузаронида шуд. Олимпиада дар ду давр аз рӯи 13 соҳаи илм доир карда шуд. Даври якум аз 15 феврал  то 1 марти соли 2019  дар муассисаҳои таҳсилоти олии ҷумҳурӣ ва даври дуюм аз 14 то 15 марти соли 2019 дар АИ ҶТ гузаронида шуд. Дар даври дуюм аз 30  муас-сисаҳои таҳсилоти олии ҷумҳурӣ қариб 300 нафар донишҷӯён иштирок намуданд. Дар натиҷа бо қарори Кумитаи тадорукоти Олимпиада 14 нафар донишҷӯёни беҳтарин ғолиби ҷойи якум бо гирифтани «Ҷоми Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон», 27 нафар ғолибони ҷойи дуюм ва 33 нафар ғолибони ҷойи сеюм бо дипломҳо сарфароз гардонида шудаанд.

   Рӯзи 28 июни соли 2019 дар толори Академияи илмҳо озмуни «Ихтироъкорон ва навоварони беҳтарини Тоҷикистон» барои дарёфти «Ҷоми Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон»  ҷамъбаст карда шуд. Мақсад аз эълон ва гузаронидани озмун  пурзӯр намудани фаъолияти инноватсионӣ ва ихтироъкорию навоварӣ дар муассисаҳои илмию таҳқиқотӣ ва таҳсилоти олии касбӣ,  муаррифии ихтироот ва татбиқи онҳо дар иқтисодиёти кишвар,  ҳамчунин  аз ҷиҳати моддӣ ҳавасманд гардонидани беҳтарин ихтироъкорон ва навоварони ҷумҳурӣ буд.

   Рӯзи 21 сентябри соли 2019 дар толори калони Китобхонаи миллии Тоҷикистон бо иштироки муовини Сарвазири Ҷумҳурии Тоҷикистон Азим Иброҳим семинари илмию амалии «Илм ва саноат» доир карда шуд, ки дар он роҳбарони муассисаҳои илмӣ, муассисаҳои таҳсилоти олӣ, олимони ин муассисаҳо, ҳамчунин роҳбарияти Комиссияи олии Аттестатсионии назди Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон ва раисони шӯроҳои диссертатсионии ин Комиссия иштирок намуданд. Муовини Сарвазири Ҷумҳурии Тоҷикистон Азим Иброҳим  ба кори семинар ҳусни оғоз  бахшида, зикр кард, ки мақсади семинар муайян кардани имконияти илми ватанӣ дар рушди иҷтимоию иқтисодии мамлакат, аз ҷумла саноат мебошад. Сипас, ӯ мавқеи Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистонро тайи солҳои соҳибистиқлолӣ нисбат ба рушди илми ватанӣ, хусусан, ҷаҳду кӯшишҳои Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ, Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон,  муҳтарам Эмомалӣ Раҳмонро нисбат ба илм,  мустаҳкам намудани заминаи моддию техникии муассисаҳои илмӣ, аз ҷумла Академияи илмҳои Ҷумҳурии  Тоҷикистон,  санадҳои меъёрии ҳуқуқиро нисбат ба рушди илм ва дастгирии олимон ёдрас шуда,  вазъи корҳои илмию таҳқиқотиро дар муассисаҳои илмӣ ва  муассисаҳои таҳсилоти олӣ таҳлил намуд. 

   Рӯзҳои 22-24 октябри соли 2019 бо ташаббуси Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон ва Анҷумани «Рӯдакӣ» (Париж, Фаронса)  дар Китобхонаи миллии Тоҷикистон бахшида ба 1120-умин солгарди бунёди давлатдории Сомониён, 1430-умин солгарди Борбад ва  бузургдошти Куруши Кабир,  Симпозиуми байналмилалии илмии «Пажӯҳиш дар фарҳанги бостон: аз дирӯз то  имрӯз»  баргузор шуд. Кори Симпозиум рӯзи 22 октябри соли 2019 дар толори калони Китобхонаи миллии Тоҷикистон бо иштироки беш аз 400 нафар оғоз гардид. Дар қисми ифтитоҳии он Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ, Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон иштирок ва суханронӣ намуданд. Сипас бо суханҳои табрикӣ президенти Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон, академик Фарҳод Раҳимӣ, раиси Анҷумани «Рӯдакӣ»-и Франсия, профессор Масъуд Миршоҳӣ (Париж),  Мария Дрожжина – мусиқишинос, Консерваторияи ш. Новосибирск (Россия), раиси Бунёди «Манучеҳри Фарҳангӣ» Ромин Фарҳангӣ (ИМА),  раиси фарҳангистони «Куруши Бузург» Ҳоммер Абрамиён (Австралия),  профессор Ҳусейн Содиқӣ (Шветсария) ва  профессори Донишгоҳи миллии Ӯзбекистон Бобур Азимов(Ӯзбекистон) баромад намуда, ба Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ, Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ҷиҳати  мусоидат ба ташкил намудани чунин як чорабинии бузурги илмӣ ва дар пойтахти Ҷумҳурии Тоҷикистон – шаҳри Душанбе ҷамъ овардани донишмандони беш аз 20 давлати дунё арзи сипос карданд. Пас аз нисфирӯзӣ кори Симпозиум дар Китобхонаи миллии Тоҷикистон дар чаҳор бахш идома ёфт.

  Дар соли 2019 дар 19 шӯроҳои диссертатсионии амалкунандаи Ҷумҳурии Тоҷикистон, ки бо қарори Комиссияи олии аттестатсионии ФР тасдиқ шудаанд,  179 рисола, аз ҷумла 20 рисолаи докторӣ ва 159 рисолаи номзадӣ дифоъ карда шуд. Аз шумораи умумии ҳимоякардагон 2 нафар шаҳрванди Ҷумҳурии Исломии Эрон, 1 нафар шаҳрванди Федератсияи Россия, 3 нафар шаҳрванди Ҷумҳурии Қазоқистон, 2 нафар шаҳрванди Ҷумҳурии Қирғизистон мебошанд.

  Дар 5 шӯрои диссертатсионии АИ ҶТ ҳамагӣ 29 рисола дифоъ карда шудааст, ки аз онҳо 1 рисолаи докторӣ ва 28 рисолаи номзадӣ мебошанд.  Дар шӯроҳои диссертатсионие, ки дар Ҷумҳурии Тоҷикистон фаъолият мекунанд, аз ҷониби кормандони илмии  АИ ҶТ 25 рисола, аз ҷумла 2 рисолаи докторӣ ва 23 рисолаи  номзадӣ дифоъ гардидаанд.

   Дар  соли 2019 академик Ӯ.М.Мирсаидов боҶоизаи байнидавлатии ИДМ "Ситораҳои Иттиҳод"  мукофотонида шуд. Академик Назаров Т.Н. профессори фахрии Донишкадаи идоракунии давлатии назди Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон интихоб гардид. Академик С. Одинаев бо мукофоти давлатии “Арбоби илм ва техникаи Тоҷикистон”, узви вобастаи АИ ҶТ  Г. Коҳирова бо мукофоти давлатии “Корманди шоистаи Ҷумҳурии Тоҷикистон” сарфароз гардонида шуданд. Узви вобастаи АИ ҶТ Ҳ.А. Абдуллоев соҳиби Ҷоизаи АИ ҶТ ба номи Е.Н. Павловский, узви вобастаи АИ ҶТ М. Муллоаҳмадов соҳиби дипломи дараҷаи якуми озмуни «Муаллифи сермаҳсули сол»-и Намоишгоҳи нуҳуми байналмилалии «Китоби Душанбе» гардиданд. Узви вобастаи АИ ҶТ М.Ҳ. Султон дар озмуни Кумитаи забон ва истилоҳоти назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон бахшида ба 10-солагии Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи забони давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон» барои мақолаи беҳтарини илмӣ соҳиби мақоми аввал ва дипломи дараҷаи 1 гардид.

   Доктори илми таърих, профессор,мудири шуъбаи таърих ва назарияи санъати Институти таърих, бостоншиносӣ ва мардумшиносии ба номи Аҳмади Дониши Академияи илмҳои  Ҷумҳурии Тоҷикистон Раҷабов А.  соҳиби  Ҷоизаи байналмилалии Манучеҳри  Фарҳангӣ (Иёлоти Муттаҳидаи Амрико) гардид. Номзади илмҳои техникӣ, ходими пешбари илми лабораторияи физикаи кристаллҳои Институти физикаю техникаи ба номи С.У.Умарови АИ ҶТ  Қориева Р.А. бо унвони фахрии «Корманди шоистаи Тоҷикистон» сарфароз гардид. Доктори илмҳои физикаю математика, мудири лабораторияи физикаи атмосфераи Институти физикаю техникаи ба номи С.У.Умарови АИ ҶТ  Абдуллоев С.Ф.,  номзади илмҳои физикаю математика, ходими пешбари илми ҳамин лаборатория Маслов В.А. ва номзади илмҳои физикаю математика, ходими пешбари илмии ҳамин лаборатория  Назаров Б.И. соҳиби Ҷоизаи АИ ҶТ  ба номи академик С.У.Умаров дар соҳаи илмҳои физикаву математика, химия, геология ва техникӣ гардиданд.Доктори илми таърих, мудири шуъбаи Аврупо ва Амрикои Институти омӯзиши масъалаҳои давлатҳои Осиё ва Аврупои Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон Воҳидова С.  ва доктори илмҳои филологӣ, мудири шуъбаи илмию ташкилии Раёсати АИ ҶТ  Нуров П.Г. соҳиби  Ҷоизаи АИ ҶТ ба номи М.С.Осимӣ дар соҳаи илмҳои ҷамъиятшиносӣ гардиданд.

 

 

 

 

 

 

 

 

ДАРГУЗАШТИ КАЙҲОНШИНОС

    Дишаб, тахминан соати 23:00 узви вобастаи Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон Хурсанд Ибодинов дар синни 76 – солагӣ аз дунё даргузашт.

   Раёсати Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон ҷиҳати даргузашти астрофизики намоён андуҳгин буда, ба хешу ақрабо тасалият изҳор менамояд.

   Хурсандқул Ибодинов санаи 22 марти соли 1944 дар деҳаи Работи ноҳияи Айнии вилояти Суғд ба дунё омада, мактаби миёнаи деҳаи Такфонро ба итмом расонидааст. Соли 1964 факултети физикаю математикаи Донишгоҳи давлатии омӯзгории Душанбе ба номи Т. Г. Шевченкоро хатм намуда, ҳамон сол барои кор ба Институти астрофизикаи Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон фиристода мешавад. Давоми солҳои 1965—1969 дар риштаи аспирантура таҳсил карда, аз соли 1967 то соли 1969 дар Институти физикаю техникаи ба номи А. Ф. Иоффеи АИ ИҶШС ба корҳои илмию тадқиқотӣ мағул гардидааст. Хурсанд Ибодинов соли 1972 рисолаи номзадӣ ва соли 1998 рисолаи докторӣ дифоъ намуда, соли 1975 сазовори унвони ходими калони илмӣ ва соли 1999 соҳиби унвони профессорӣ мегардад.
   Профессор Ибодинов Х. И. яке аз ташаббускорони кушодашавии ихтисос ва кафедраи нав дар ДМТ — астрономия мебошад. Ӯ соли 1999 профессори кафедраи навтаъсиси астрономия ва солҳои 2002—2004 ва 2012—2014 сарварии кафедраи номбурдаро бар уҳда дошт. Аз соли 2002 то соли 2014 дар вазифаи директори Институти астрофизикаи АИ ҶТ фаъолият кардааст. Айни ҳол мудирии шуъбаи кометаҳои институти мазкур ва профессории кафедраи астрономияро бар дӯш дорад. Ибодинов Х. И. узви Иттифоқи байналмилалии астрономӣ, Кумитаи байналхалқӣ оид ба тадқиқоти кайҳон, Ҷамъиятҳои астрономии Аврупою Осиё ва роҳбари Ҷамъияти астрономҳои Тоҷикистон мебошад.
  Муҳимтарин дастоварди Хурсанд Ибодиновро дар ҳалли проблемаи таҳаввули кометаҳо ва алоқамандии онҳо бо дигар ҷирмҳои Системаи офтобӣ дидан мумкин аст. Зеро ӯ яке аз асосгузорони самти нави астрофизика — астрофизикаи таҷрибавӣ ва муаллифи методҳои нави тадқиқоти кометаҳо мебошад. Методҳо нави ҳалли масъалаи баръакси назарияи механикии шакли кометаҳо ва аз рӯи мушоҳидаҳо ошкор намудани механизми афзалиятноки ҳосилшавии чангро дар кометаҳо пешниҳод кардааст.
Ӯ нахсутин маротиба равандҳои мураккаби физикии каметаҳоро таҳқиқ намуда, ба ҷисмҳои астероидшакл табдил ёфтани як қисми каметаҳои кӯтоҳдаврро кашф кардааст. Вобастагии андозаи чангҳои думи кометаҳоро аз масофаи Офтоб ошкор намудааст. Назарияи таҷзияи ҳастаи думи каметаро ҳамчун системаи дутаркиба ва назарияи устувори динамикии қабати минералии сатҳи ядрои кометаро инкишоф дода нишон додааст, ки ду тарзи таҳаввули минбаъдаи ҳастаи кометаҳо ҷой дорад. Ин хулосаҳои илмии Хурсанд Ибодинов соли 2005 ҳангоми парвози киштиҳои кайҳонии «Вега» ва «Ҷотто» ба сӯи кометаи Ҳаллей тасдиқи амалии худро ёфтанд.
Профессор Хурсанд Ибодинов муаллифи беш аз 150 асарҳои илмӣ ва 5 дастури таълимию методӣ мебошад. Корҳои илмию тадқиқотҳои пурарзиши Хурсанд Ибодиновро дар соҳаи физикаи кометаҳо ба назар гирифта, сайёраки № 3436 ба шарафи исми ӯ Ибодинов (Ibadinov) номгузорӣ кардаанд.

"Тоҷикон" ва ҷаҳонбинии миллӣ

   Ҳамарӯза дар толори Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон аз соати 11:00 то 12:00 мутолиаи дастҷамъонаи китоби "Тоҷикон" - и академик Бобоҷон Ғафуров барпо мешавад. Хоҳишмандон имкон дорад дар ин хонишҳо иштирок намоянд...

Сазовори ҷойи дуюм

   

  Санаи 10.01.2020 дар шаҳри Душанбе озмунҳои ҷумҳуриявӣ бахшида ба Солҳои рушди деҳот, сайёҳӣ ва ҳунарҳои мардумӣ ҷамъбаст шуда, ғолибон муайян ва бо ҷоизаҳо қадрдонӣ гардиданд. Озмунҳо аз номинатсияҳои зерин:

“Беҳтарин мақолаи сайёҳӣ”

“Беҳтарин армуғони сайёҳӣ”

“Беҳтарин нақшаи тиҷоратӣ дар соҳаи сайёҳӣ”

“Беҳтарин меҳмонхона”

“Беҳтарин минтақаи сайёҳӣ”

“Беҳтарин ширкати сайёҳӣ”

“Беҳтарин осоишгоҳ ва истироҳатгоҳ”

“Беҳтарин мағозаи фурӯши армуғон”

“Беҳтарин роҳбалад», «Хатсайри нави сайёҳӣ”

“Сомонаи ҷолиби сайёҳӣ”

  «Ҷолибтарин ролики сайёҳӣ» бо мақсади иҷрои дастуру супоришҳои Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон баҳри бештару беҳтар тарғиб намудани имкониятҳои сайёҳии Тоҷикистонт дар сатҳи ҷаҳонӣ аз ҷониби Кумитаи рушди сайёҳии назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон ташкил гардиданд.

   Боиси зикр аст, ки магистри курси дуюми “Институти омӯзиши масъалаҳои давлатҳои Осиё ва Аврупо”-и Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон, Мунаввари Ғайрат дар озмуни ҷумҳуриявии “Мақолаи беҳтарини сайёҳӣ” ширкат варзида, сазовори ҷойи дуюм гардид.