joomla
free templates joomla

АВВАЛИН ПАРЧАМҲО КАЙ ВА ДАР КУҶО ПАЙДО ШУДАНД?

    Возможно, это изображение текст «украина молдавия белоруссия киргизия казахстан узбекистан россия EL туркмения армения таджикистан азербайджан»

     Сайри таърихӣ ҷиҳати баррасии пайдоиш ва муҳтавои парчамҳо дар кишварҳои гуногун
    Посухи дилхоҳ ба суоли матраҳ: пайдоиши аввалин парчам бояд дар даврони пеш аз таърих ҷустуҷӯ шавад. Дар он рӯзҳо одамони ҷомеаи ибтидоӣ макони худро бо истифода аз пӯсти ҳайвонот бо расмҳо ва аломатҳои ба онҳо гузошташуда қайд мекарданд. Баъдтар, пешгузаштагони рамзҳои муосир дар Мисри қадим ва Ошшур истифода мешуданд, то ба сипаҳсолорон дар ҳаракат дар ҷанг ва фарқ кардани худашон аз дигарон кӯмак расонанд. Инҳо тасвирҳои худоҳои гуногун, рамзҳо, иероглифҳо буданд, ки ба сутун пайваст карда шудаанд. Маҳз ҳамин маҳсулоти ибтидоӣ ба прототипҳои парчамҳои муосир табдил ёфтанд.
      Аввалин парчамҳо мансуб ба шикорчиён ва ҷанговарони қабилаҳои гуногун буданд. Аввалин парчамҳое, ки қабилаҳои гуногун истифода мебурданд, аз пӯсти ҳайвонот ё пари паррандаҳо сохта мешуданд. Масалан, љанговарони Мисри ќадим сутунеро њамчун парчам истифода мебурданд, ки дар болои он тасвири парранда, њайвонот ё ягон чизи дигар љойгир шуда буд. Гумон меравад, ки аввалин парчамҳои аз матоъ сохташуда дар байни чиниҳо, ҳиндуҳо ва румиён пайдо шудаанд, аммо баъзе далелҳои таърихӣ нишон медиҳанд, ки аввалин парчамҳои бофташуда дар Чин тақрибан дар солҳои 1100 пеш аз милод сабт шудаанд. Легионҳои румӣ инчунин тасвирҳои ҳайвоноти гуногунро дар сутунҳо ҳамчун парчам истифода бурданд, аммо ба зудӣ онҳо инчунин парчамҳои матоъро ҷорӣ карданд. Аввалин парчами аз матоъ сохташуда бори аввал дар Юнони Қадим пайдо шудааст. Генерал Фемистокл бо истифода аз ливои матоъ ба аскарони худ ба ҳамла ишора мекард. Анъанаи истифодаи либосҳои ҷангӣ аз юнониёни қадим аз ҷониби легионҳои Рум қабул карда шудааст. Ин гуна матоъҳоро истилоҳи "vexillum" (аз лотинии vexillum - парчам) меномиданд. Аз ин ҷост, ки илми парчам – вексиллология ном дорад. Дар замони муосир парчамҳои давлатӣ шуҳрати ҳангуфтеро касб намудаанд ва дар дилхоҳ давлати мудерн парчам аз авомили аслии густариши ҳувияти миллӣ маҳсуб мешавад. Аммо таърихи парчамҳои миллӣ аз корҳои баҳрӣ сарчашма мегирад. Дар асрҳои қаблӣ қудратҳои бузурги баҳрӣ ба зарурати пайдо кардани василаи шинохтани аз дур ба кадом давлат тааллуқ доштани киштии мушаххас дучор мешуданд. Он чизе лозим буд, ки рамзи дурахшон, аз масофаи дур намоён, барои ҳар як кишвар гуногун буд. Ҳалли мушкилот парчамҳои баҳрии давлатҳо буд, ки аввалини онҳо аллакай дар асри XVII пайдо шудааст. Он овон тамоми қудратҳои пешрафтаи Аврупо парчами баҳрии худро ба даст оварданд. Ва дере нагузашта, парчамҳои миллӣ на танҳо дар баҳр, балки дар хушкӣ низ фаъолонатар истифода мешуданд, ки онҳо ҳамчун рамзи давлати худ хизмат мекарданд. Ва баъдтар онҳо муҳимтарин сифатҳои тамоми кишварҳо ва миллатҳои ҷаҳон гардиданд. Парчам чист, имрӯз кариб ба ҳама маълум аст. Парчам пеш аз ҳама рамз ё аломатест, ки одатан аз матои бофташуда сохта мешавад. Бисёр одамон медонанд, ки имрӯз парчами кишвар рамзи мансубияти мардуми ин ё он миллат аст, аммо на ҳама медонанд, ки ғояи худи парчам чӣ гуна пайдо шудааст. Наҳзатҳои салибии мансуб ба насоро парчамҳои худро доштанд, ки бо онҳо дар ҷангҳои динӣ амал мекарданд.
       Сарфи назар аз рушди босуръати худ, идеяи парчам ҳамчун атрибути давлати мустақил ва рамзи миллат танҳо дар асри XIX, вақте ки бисёре аз давлатҳои Амрикои Ҷанубӣ аз қабули парчами миллӣ эълон карданд, ҳамаҷониба дастгирӣ ёфт. Аз он вақт инҷониб, ҳар як кишвар парчами миллии худро дорад, ки унсурҳои он тамоми таърихи кишварро инъикос мекунанд. Ҳамин тариқ, метавон ба хулосае омад, ки парчами миллии бисёре аз кишварҳои аврупоӣ дар заминаи парчами низомӣ ба вуҷуд омадааст ва парчами низомии муосири бар пояи парчами миллӣ ва таърихи рушди онҳо бо ҳам бурида мешавад.
Таҳияи Машраби Абдуллоҳ

 

 

 

 

Тавзеҳот илова шавад


Коди ҳифозатӣ
Нав кардан