joomla
free templates joomla

ДАВЛАТСОЗӢ АЗ ТАҲИЯ ВА ТАТБИҚИ ҚОНУН САРЧАШМА МЕГИРАД

Возможно, это изображение текст
 
        6 ноябри соли 1994 Конститутсияи Ҷумҳурии Тоҷикистон дар ҳамапурсии умумихалқӣ қабул гардид, ки дар таърихи давлатдории навини тоҷикон санаи муқаддас ба ҳисоб меравад. Ин муҳимтарин ҳуҷҷати даврони истиқлолият, пеш аз ҳама, барои таъмини ҳуқуқу озодиҳо, муайян намудани вазифаҳои асосии инсон ва шаҳрванд шароити мусоид фароҳам овард. Дар моддаи якуми Конститутсия Ҷумҳурии Тоҷикистон давлати соҳибихтиёр, демократӣ, ҳуқуқбунёд, дунявӣ ва ягона эълон шудааст. Инчунин муқаррар карда мешавад, ки Тоҷикистон давлати иҷтимої буда, ба ҳар кас шароити муносиби зиндагї ва рушди озодро фароҳам меорад. Моҳияти Конститутсияи Ҷумҳурии Тоҷикистон нишон медиҳад, ки ин падида хусусияти муайяни таърихї дорад. То истиқлолият дар кишвар чунин Конститутсияи миллӣ вуҷуд надошт. Дар баробари ба даст овардани истиқлолияти давлатӣ конститутсия қабул кардан лозим буд, ки мақсадҳои дурандешона дорад. Ҷамъият ба марҳалаи сифатан нави таърихи тараққиёти худ дохил шуда, дар мамлакат дар дигаргуниҳои куллӣ ба амал омаданд. Мардуми тоҷик ба марҳилаи волоияти ҳуқуқии демократї ва бунёди ҷомеаи шаҳрвандї ворид шуд. Конститутсияи Ҷумҳурии Тоҷикистон яке аз бузургтарин дастовардҳои халқи тоҷик аст, ки заминаи ҳуқуқии бунёди давлати озоду соҳибистиқлолро гузоштааст. Дар ин санади муҳими таърихӣ соҳибихтиёрӣ, истиқлолият, тамомияти арзии Тоҷикистон, дахлнопазирии қаламрави кишвар, моҳият ва вазифаҳои давлат, ҳуқуқу озодиҳои инсон ва шаҳрванд, забон, рамзҳои давлатӣ, шакли давлатдорӣ пурра таҷассум гардидаанд. Тибқи моддаи 6 Конститутсияи Ҷумҳурии Тоҷикистон, халқ соҳибихтиёр ва сарчашмаи ягонаи ҳокимияти давлатӣ буда, онро бевосита ва инчунин ба воситаи намояндагони худ амалӣ менамояд. Тибқи моддаи 9 Конститутсияи Ҷумҳурии Тоҷикистон, ҳокимияти давлатӣ ба принсипи тақсимоти он ба ҳокимияти қонунгузор, иҷроия ва судӣ асос меёбад. Минбаъд тартиби ташкил, ваколат ва фаъолияти ҳар як шохаи хокимият дар бобҳои алоҳидаи Конститутсия шарҳ дода шудааст. Бояд гуфт, ки боби якуми Конститутсияи Ҷумҳурии Тоҷикистон «Асосҳои сохти конститутсионӣ» ном дорад. Ин сохтор аз принсипҳои бунёдие иборат аст, ки фаъолияти давлат ва ҷомеаи Тоҷикистонро ҳамчун давлати соҳибистиқлол ва узви ҷомеаи ҷаҳонӣ муайян мекунанд. Давлат ҳуқуқу озодиҳои инсон ва шаҳрвандро кафолат медихад. Дар марзи Точикистон намояндагони бисьёр миллату халқиятҳо зиндагӣ мекунанд. Аз ин рӯ, изҳори эҳтиром ва таъмини баробарӣ, дӯстии ҳамаи халқу миллатҳо яке аз принсипҳои асосии сохти конститутсионии давлати Тоҷикистон мебошад. Дар боби якуми Конститутсияи Ҷумҳурии Тоҷикистон принсипҳои зерини сохтори конститутсионӣ, аз ҷумла шакл ва моҳияти давлат, шакли идоракунӣ, рамзҳои соҳибихтиёрии давлатии Тоҷикистон, эътироф ва дахлнопазирии ҳуқуқи инсон ва озодиҳо, соҳибихтиёрии халк ва зуҳуроти он, ҷудонашавӣ ва дахлнопазирии сарҳади давлатӣ, соҳибихтиёрӣ, истиқлолият ва тамомияти арзии Тоҷикистон дар асоси равияҳои гуногуни сиёсӣ, инкишофи ҳаёти ҷамъиятӣ, қувваи олӣ ва таъсири бевоситаи Конститутсияи Ҷумҳурии Тоҷикистон, муқаррар намудани санадҳои ҳуқуқии байналмилалие, ки Тоҷикистон онро чун қисми таркибии низоми ҳуқуқии ҷумҳурӣ эътироф кардааст, сиёсати сулхчуёнаи дохилию берунии Тоҷикистон, ташаккули асосҳои иқтисодиёт, гуногунии моликият, баробарҳуқуқӣ ва ҳифзи ҳуқуқии ҳамаи намудҳои моликият ва муқаррар намудани меъёрҳои баланди ҳуқуқӣ маҳсуб мешавад. Мардуми Тоҷикистон бунёди давлати соҳибихтиёр, демократӣ, ҳуқуқбунёд, дунявӣ ва иҷтимоиро дар назди худ ҳадаф гузошта, саъй доранд, ки зиндагии шоиста, рушди иҷтимоӣ ва давлати устувори сиёсиро ба наслҳои оянда мерос гузоранд, ки ин яке аз хусусиятҳои асосӣ ва унсурҳои ҳар як давлату давлатдорӣ, махсусан дар низоми сохтори конститутсионӣ аст. Ҳамин тариқ, қонуни конститутсионии Ҷумҳурии Тоҷикистон маҷмӯи талаботҳои ҳуқуқӣ мебошад, ки мувофиқи ирода ва манфиатҳои халқ асосҳои сохтори конститутсионии Ҷумҳурии Тоҷикистонро ҳамчун давлати соҳибихтиёри демократӣ, ҳуқуқӣ, дунявии ҳуқуқӣ мустаҳкам менамояд. Конститутсияи Ҷумҳурии Тоҷикистон тамоми арзишҳои байналмилалиро таҷассум намуда, ба анъана ва расму оинҳои халқи тоҷик мувофиқ буда, тамоми меъёрҳои он ҳадаф ва ормонҳои мардуми моро инъикос мекунанд. Меъёрҳои он ба ташаккули соҳаи ҳуқуқ ва такмили қонунгузории кишвар мусоидат намуда, дар низоми ҳуқуқӣ ва қонунгузорӣ низ нақши муҳим доранд. Онҳо, махсусан, мувофиқи он қабул карда шуданд.
      Дар даврони соҳибистиқлолии Ҷумҳурии Тоҷикистон, махсусан дар солҳои охир ислоҳоти ҳуқуқї бемайлон пеш рафт. Барномаҳои ислоҳоти судӣ дар Ҷумҳурии Тоҷикистон барои солҳои муайян таҳия гардида, ҷиҳати ба талаботи замон мутобиқ гардонидани қонунгузории муосир ва амалияи судӣ, баланд бардоштани саводнокии ҳуқуқии шаҳрвандон, расонидани ёрии ройгони ҳуқуқӣ ва дигар масъалаҳои вобаста ба таҳкими ҳуқуқи судӣ тадбирҳои мушаххас андешида шуданд.
Барои такмили раванди қонунгузорї ва ба як тартиби муайян даровардани қонунгузорї дар Ҷумҳурии Тоҷикистон, муайян намудани самтҳо ва усулҳои асосии такмили қонунгузорї қабули ҳуҷҷате зарур аст, ки ҳамаи ин масъалаҳоро дар бар мегирад. Дар ин замина бо Фармони Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 19 феврали соли 2011 No211021 Консепсияи дурнамои рушди қонунгузорӣ дар Тоҷикистон тасдиқ карда шуд. Ҳадафҳои асосии Консепсия таъмини тартиботи ҳуқуқӣ, такмили ислоҳоти ҳуқуқӣ мутобиқи рушди ҷомеа, баланд бардоштани дониши касбӣ ва огоҳии ҳуқуқии шаҳрвандон, баланд бардоштани самаранокӣ ва шаффофияти фаъолияти мақомоти давлатӣ ва худидоракунии маҳаллӣ мебошанд. Онҳо ба Конститутсияи Ҷумҳурии Тоҷикистон, рафъи номутобиқатӣ дар қонунгузорӣ, таъмини ҳамоҳангсозӣ ва муҳити ягонаи қонунгузорӣ дар Тоҷикистон, мутобиқгардонии қонунгузории Ҷумҳурии Тоҷикистон ба санадҳои ҳуқуқии байналмилалие, ки Тоҷикистон онҳоро эътироф кардааст, нигаронида шудааст.
        Солҳои охир ба шарҳи актҳои қонунгузорӣ диққати калон дода мешавад. Танҳо дар ду соли охир тафсирҳои илмию оммавии қонунҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи мубориза бо терроризм» ва «Дар бораи муқовимат ба ифротгароӣ» омода ва нашр шуданд. Қобили зикр аст, ки солҳои охир ин самти фаъолият рушд ёфта, ба баланд бардоштани саводнокии ҳуқуқии шаҳрвандон мусоидат мекунад, ки яке аз самтҳои муҳимтарини фаъолияти мақомоти давлатӣ мебошад. Дар маҷмуъ, дар тӯли 30 соли истиқлолияти давлатӣ фаъолияти танзим ва қонунгузории Ҷумҳурии Тоҷикистон такмил ёфта, муносибатҳои ҷамъиятӣ бо назардошти таҷрибаи муосир ва пешқадам ба танзим дароварда шуданд. Дар маҷмуъ, дар тӯли 30 соли истиқлолияти давлатӣ фаъолияти танзим ва қонунгузории Ҷумҳурии Тоҷикистон такмил ёфта, муносибатҳои ҷамъиятӣ бо назардошти таҷрибаи муосир ва пешқадам танзим гардиданд.
Лаблабунова Земфира,
Мудири шуъбаи иттилоот,
равобити байналмилалӣ ва
лоиҳаҳои инвеститсионии Маркази
омӯзиши пиряхҳои АМИТ
 
 
 
 
 
 
 

 

 

 

Тавзеҳот илова шавад


Коди ҳифозатӣ
Нав кардан